Böbrek nakli yapılan çocuk hastalarda hipertansiyon ve kardiyovasküler komplikasyon sıklığının araştırılması

Hipertansiyon böbrek nakli yapılan çocuk hastalarda sık görülen komorbid durumlardan birisidir; kardiyovasküler morbidite ve mortalite ile ilişkilidir. Hipertansiyona ikincil ortaya çıkan kardiyovasküler değişiklikler sol ventrikül kitle indeksi (SVKI), karotis intima-media kalınlığı (KIMK), nabız dalgası hızı (NDH), aortik sertlik indeksi (ASI) ve biyokimyasal göstergeler ile değerlendirilebilir. Prospektif olarak yapılan vaka-kontrol çalışmamızda böbrek nakli yapılan çocuk hastalarda hipertansiyon sıklığı, hipertansiyon için risk faktörleri incelendi; hipertansiyon gelişen ve gelişmeyen hastalar ile sağlıklı gönüllülerin sol ventrikül hipertrofisi, arteriyel sertlik (nabız dalga hızı, aortik strain, aortik distensibilite, aortik sertlik indeksi) karotis intima-media kalınlığı, serum hs-Troponin T ve NT-proBNP değerleri karşılaştırıldı. Çocuk Nefroloji Polikliniği'nde takiplerine devam edilen böbrek naklinin üzerinden en az bir yıl geçmiş, 5-18 yaş arasında, boyu en az 120 cm olan 77 böbrek nakli alıcısı hasta ile diyaliz tedavisi alan 10 hasta ve 10 sağlıklı gönüllü çalışmaya dahil edildi. Poliklinik başvurusu esnasında hastalara ait demografik veriler, primer hastalık ve nakil özellikleri, nakil sonrası izlemde hipertansiyon varlığı ve kullanılan tedaviler kayıt edildi. Katılımcıların ofis kan basıncı, ambulatuvar 24 saatlik kan basıncı, ekokardiyografik incelemesi, kardiyak biyokimsayal göstergelerin analizi ve karotis intima media kalınlığı ölçümleri yapıldı. Böbrek nakli yapılan hastalarda hipertansiyon sıklığının nakil öncesi %52, nakil sonrası izlemde %63.6 olduğu görüldü; %12.9 hastanın devam eden takiplerinde hipertansiyonu düzelmişti. Çalışma sırasında hastaların %24.7'sinde kontrolsüz hipertansiyon, %24.7'sinde kontrol altında hipertansiyon, %2.6'sında tedavisiz hipertansiyon mevcuttu. Yirmi bir hastada maskelenmiş hipertansiyon, 6 hastada beyaz önlük hipertansiyonu tespit edildi. Hasta yaşı ve nakil öncesi hipertansiyon varlığı, nakil sonrası hipertansiyon için risk faktörü bulundu. Bilateral nefrektomi yapılan hastalarda hipertansiyon daha düşüktü. Diğer taraftan nakil sonrası HT olan grupta humoral rejeksiyon sıklığı daha fazlaydı. SVKI, NDH ve aortik sertlik indeksi böbrek nakli alıcılarında sağlıklı gönüllülere göre daha yüksek saptandı. Ayrıca kontrolsüz HT olan hastalarda, HT kontrol altında olan gruba göre SVKI daha yüksek bulundu. Böbrek nakli sonrası hastaların yarısından fazlası HT ile karşı karşıya kaldı. Hasta yaşının ve nakil öncesi HT varlığının nakil sonrası HT riskini arttırdığı görüldü. HT olan hasta grubunda kardiyovasküler parametreler daha fazla etkilenmişti. Bu nedenle nakil sonrası kan basıncı takibi oldukça önemlidir ve yüksek risk grubu yakından takip edilmelidir. HT hastalarında düzenli olarak kardiyovasküler organ taramaları yapılmalıdır. Anahtar Kelimeler: Böbrek nakli, Hipertansiyon, Sol ventrikül kitle indeksi, Arteriyel sertlik, Nabız dalga hızı.