Bombus (Bombus terrestris) arılarında farklı polendiyetlerinin vitellogenin miktarına ve koloniözelliklerine etkisi

Farklı polen diyetlerinin Bombus terrestris işçi arılarında vitellogenin (Vg) seviyesi ve koloni gelişimi üzerindeki belirlemeyi amaçlayan çalışmada, monofloral ayçiçeği ve haşhaş polenleri kullanılmıştır. Polenleri şurup ile yoğurarak ve fermente ederek haşhaş şurup (HŞ), haşhaş fermente (HF), ayçiçeği şurup (AŞ) ve ayçiçeği fermente (AF) grupları oluşturulmuştur. Her bir grupta 12 koloninin yer aldığı çalışma Van YYÜ Arıcılık Uygulama ve Araştırma Merkez Müdürlüğünde, ısı ve nem kontrollü bombus üretim ünitesinde yürütülmüştür. Her bir besin grubunun farklı protein içeriğine sahip olduğu çıkan araştırma sonuçlarına göre ilk yumurtlamaya başlama ve ilk işçi arı çıkış zamanı ile rekabet noktası arasında istatistik olarak fark görülmezken dönüşüm noktasına en geç ulaşan grup (ortalama 36.90±1.26 gün) AŞ olmuştur (p < 0.05). Diğer koloni gelişim özelliklerinden olan ilk erkek ve ana arı arı çıkış zamanları ile toplam erkek ve ana arı sayıları bakımından gruplar arasında fark belirlenmemiştir. Bununla birlikte araştırmada, AŞ grubunun ortalama 370.91±28.38 adet ile en fazla işçi arı üreten grup olduğu ve bunu sırasıyla 321.58±49.04 ile HF, 290.66±42.80 ile HŞ ve 202.33±39.13 ile de AF gruplarının izlediği ortaya çıkmış, benzer bulgu toplam arı sayısında da tespit edilmiştir. Her gruptan 6 işçi adet kullanılarak yapılan gen ekspresyon analizde, en düşük ekspresyon oranı gösteren AŞ grubu kontrol grubu olarak alınmış ve buna göre AF grubu benzer, HF grubunun 1.4 kat, HŞ grubunun ise 3.2 kat Vg ekspresyon düzeyi gösterdiği belirlenmiştir. Tez çalışmasında en düşük Vg miktarına sahip işçi arıların AŞ grubunda belirlenmesi ve bu grubun dönüşüm noktası, toplam işçi ve toplam arı sayısı bakımından diğerlerinden ayrılması kayda değer bir bulgu olarak yorumlanmıştır.