Borik asit üretiminde sülfat miktarının azaltılması

Kolemanitten borik asit üretiminde elde edilen ürün borik asit, cevherin içerdiğisafsızlıkların reaksiyonda çözünmesiyle oluşan sodyum ve mağnezyum sülfatlar gibi sudaçözünebilir sülfatlar ve borik asitin kristallendirilmesi esnasında çöken ve ürün içinde kalan jipsgibi suda çözünemeyen sülfatlar halinde sülfat safsızlığı içerir. Suda çözünebilen sülfatsafsızlığı süzmede etkin bir yıkama ile giderilebilir.Bu çalışmada, suda çözünmeyen jips oluşturan Ca+2 iyonlarının, kuvvetli asidik katyondeğiştirici reçineler kullanılarak Na+ ve H+ iyonlarıyla yerdeğiştirmesi ve suda çözünebilirsülfatların oluşması amaçlanmıştır. Bunun için Eti Maden şletmeleri Emet Borik AsitFabrikası'ndan alınan katı borik asit numuneleri kullanılarak çalışmalar yapılmıştır. Bunumunelerle kristalizatör besleme çözeltisi şartlarında çözeltiler hazırlanıp reçinelerle muameleedilmiştir. şlem sonunda reçineler ayrılıp, borik asit tekrar kristallendirilmiştir. Başlangıçtakive işlem sonundaki borik asit numunelerinin sülfat tayinleri yapılmıştır. Ayrıca yapılandeneylerin bir kısmında reçine kullanılmamış, çözelti doğrudan soğutularak kristallendirilmiştir.Bu şekilde reçine performansının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Borik asit numunelerinin sülfatmiktarının tayini HACH marka 2100N model türbidimetrede yapılmıştır.Na+ ve H+ formundaki reçinelerle yapılan deneyler sonunda elde edilen sonuçlardan,borik asit içerisindeki sülfatın %80-90 oranında uzaklaştırılabildiği görülmektedir. Reçinekullanılmadan yapılan deneylerin sonuçlarındanda borik asit içerisideki sülfatın ortalama %87oranında uzaklaştırıldığı görülmektedir. Sonuçlar incelendiğinde, reçinelerin deneylerinyapıldığı koşullarda sülfatı uzaklaştırmada etkin olmadığı görülmektedir. Bu deneylerde sülfatmiktarındaki azalma, borik asitin suda tekrar çözülerek kristallendirilmesi sonucu meydanagelmektedir.Anahtar Kelimeler : Borik Asit, yon Değiştirici Reçine, Sülfat Safsızlığı