Borsa İstanbul şirketleri açısından ekonomik büyüme ve doğrudan yabancı sermaye yatırımları

Sürdürülebilir bir büyüme için büyümenin kaynağı genel olarak yatırımlar olarak görülmektedir. Ekonomik büyüme hedefli ekonomi politikalarının temel sorunu yatırımların yetersiz kalması nedeniyle istenilen büyüme hedeflerine erişilememesidir. Bu nedenle bir ülke için kamu ve özel kesim yatırımları ne kadar fazla olursa olsun dış ülke tasarruflarının ülke içerisine girmesi büyüme hedeflerini tutturmada çok önemli bir etken olacaktır. Ülkemizde sermaye piyasalarını tek çatı altına toplayan kuruluş olan Borsa İstanbul'da (BIST) faaliyet gösteren firmaların genel olarak yatırımları yurtiçi ve yurtdışı yatırımcıların yatırımlarından oluşmaktadır. Yurtdışı yatırımlar dolaylı ve doğrudan yatırım olarak iki şekilde yapılmaktadır. Dolaylı yatırım fiziki bir yatırım yapmadan sermayedarın hisse senedi, tahvil alımı gibi yollarla gerçekleşen portföy yatırımlarından oluşmaktadır. Doğrudan yatırım ise, ülke sınırları içerisinde yurtdışı yatırımcıların fiziki yatırımlarda (Tesis, Fabrika vb.) bulunmasıdır. Doğrudan yabancı yatırımlar dolaylı yatırımlara göre daha kalıcıdır. Ayrıca doğrudan yatırımlar, teknoloji transferi, istihdam sağlama, rekabeti arttırma ve ekonomik büyümeye doğrudan etki etme özelliği göstermektedir. Bu nedenle ekonomilerde doğrudan yatırımlar önemli yer tutmaktadır. Bu çalışmada ekonomik büyüme ve doğrudan yabancı yatırımlarının BIST 100 endeksinde üretim alanında faaliyet gösteren seçilmiş şirketlerin Piyasa değeri/Defter Değeri (PD/DD) oranına etkisi olup olmadığı araştırılmıştır. Bu kapsam da seçilmiş 54 firma araştırmada yer almıştır. Araştırma verisi olarak 2008:04-2018:04 yılları arasında üçer aylık veriler kullanılmıştır. Veriler Panel Veri Regresyon Analizi yöntemi ile uygun tahmin yöntemi ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda ekonomik büyümenin PD/DD oranı üzerinde pozitif etkide bulunduğu, doğrudan yabancı yatırımların ise negatif etkide bulunduğu belirlenmiştir.