Bosna Hersek'deki Tuzla kentinde tarihi şehir merkezinin kentsel korunması

Bu tez çalışması, Bosna-Hersek'in kuzeydoğusunda yer alan Tuzla kentinin tarihî şehir merkezinde bulunan çok katmanlı kültürel mirasın korunması ve değerlendirilmesine yönelik bütüncül bir yaklaşım geliştirmeyi amaçlamaktadır. Osmanlı, Avusturya-Macaristan ve Yugoslavya dönemlerine ait mimari ve kentsel özellikleri bir arada barındıran kent merkezi, son yıllarda hızlı kentleşme, yetersiz koruma politikaları ve zemin yapısından kaynaklanan yapısal sorunlar nedeniyle tarihî dokusunu kaybetme riskiyle karşı karşıyadır. Çalışmada, kentsel koruma kapsamında tarihî yapıların fiziksel durumu; sosyal, ekonomik ve kültürel bağlamlarıyla birlikte ele alınmış; çok ölçekli bir koruma yaklaşımı benimsenmiştir. Bu kapsamda literatür taraması, arşiv belgeleri incelemesi, alan gözlemleri ve çok katmanlı mekânsal analiz yöntemleri kullanılmıştır. Elde edilen verilerin sentezlenmesiyle, çalışma alanı için silüet rölövesi hazırlanmış ve buna bağlı olarak koruma–kullanım dengesini gözeten öneri planlar ve silüet önerileri geliştirilmiştir. Bu planlar, alanın mevcut potansiyelini ve taşıdığı riskleri ortaya koyarak sürdürülebilir koruma ilkeleri çerçevesinde çözüm önermektedir. Tez, Tuzla'ya özgü bir kentsel koruma modeli geliştirmenin yanı sıra, bu modelin diğer Balkan şehirleri için de örnek teşkil edebileceğini savunmaktadır. Ayrıca, ICOMOS ve UNESCO ilkeleri doğrultusunda ulusal ve yerel koruma yaklaşımlarının uluslararası standartlarla bütünleşmesi hedeflenmiştir.