Brachidontes pharaonis'de ağır metal, total protein ve MDA düzeyleri ile enzim aktivitelerinin mevsimsel değişimi

ÖZ DOKTORA TEZİ Brachidontes pharaonis'de AĞIR METAL, TOTAL PROTEIN VE MDA DÜZEYLERİ İLE ENZİM AKTİVİTELERİNİN MEVSİMSEL DEĞİŞİMİ Fahri KARAYAKAR ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI Danışman: Prof. Dr. Cahit ERDEM İkinci Danışman: Yrd. Doç. Dr. Bedii CİCİK Yd : 2005, Sayfa: 80 Jüri : Prof. Dr. Cahit ERDEM Prof. Dr. Nevin ÜNER Prof. Dr. Ö.Osman ERTAN Yrd. Doç. Dr. Bedii CİCİK Yrd. Doç. Dr. Özcan AY Bu araştırmada Mersin sahil şeridinde yaygın olarak bulunan Brachidontes pharaonis'ia solungaç, hepatopankreas ve kas dokularındaki Cu, Zn, Cd, Cr ve Pb birikim düzeyleri ile total protein, lipid peroksidasyonu ve antioksidant enzim aktivitelerinin mevsimlere bağlı incelenmesi ve çalışılan yörede bu türün biyoindikatör tür olma olasılığının saptanması amaçlanmıştır. Araştırma 2002-2003 yıllarında Mersin kıyı şeridinde belirlenen 4 istasyonda aylık örneklemelerle yürütülmüştür. Belirlenen dokulardaki ağır metal düzeyleri atomik absorbsiyon spektrofotometrik, biyokimyasal parametreler ise spektrofotometrik yöntemler kullanılarak saptanmıştır. Dokulardaki metal düzeyleri ve MDA miktarının kışa doğru artma, yazın düşme, buna karşın total protein düzeyi ile antioksidant enzim aMvitelerinin yazın artma, kışın azalma gösterdiği saptanmıştır. Kışın metal düzeyi ile MDA miktarındaki artış lipit peroksidasyonunun metal kaynaklı olduğunu göstermektedir. Total protein düzeyi ve antioksidant enzim aktivitelerinde yaz mevsiminde belirlenen artış bölgedeki organik madde zenginHğinin bir göstergesi olabilir. Bu sonuçlar da B. pharaonis'm ortamda bulunan kirletici ajanlara karşı duyarlı bir tür olduğunu gösterir. Anahtar Kelimeler: Brachidontes pharaonis, Doku Birikimi, Ağır Metal, Enzim, Protein