Brecht estetiği'nin Türk sinemasındaki yansımaları

Bertolt Brecht , Epik Tiyatro kuramıyla tiyatro sanatına olduğu kadar sinemaestetiğine de önemli etkilerde bulunmuş bir sanatçıdır. Kuramıyla, tiyatro ve sinemadünyasında binlerce yıldır hakim olan mimesis, özdeşleşme ve katarsise dayalı klasikdramatik yapıya karşı çıkar ve Yabancılaştırma Efektleriyle seyircinin sarsılarak, aktifhalde tutulmasını amaçlayan alternatif bir dram yapısı ortaya koyar. Oyunculuktan, metne,makyajdan dekora ve ışıklandırmaya kadar her ögeye alışılmadık, yadırgatıcı bir yaklaşımgetirir. Klasik dram yapısının 3 birlik ilkesine (yerde, zamanda ve mekanda birlik) dayalıanlatım yapısı yerine kesintili yapıyı, epizodik anlatımı koyar.Brecht'in estetik anlayışı , zamanla dünya sinemasında da etkisini göstermeyebaşlar. Geleneksel (conventional) sinemaya alternatif olarak yapılan çalışmalara da ilhamverir. Kendisi film çekmese de senarist olarak aktif bir biçimde sinema çalışmaları yaparve bu sayede kuramının sinemaya nasıl uygulanabileceği ile ilgili de fikir verir. Etkileriözellikle Yeni Dalga akımında da kendini gösterir. Türk sinemasına baktığımızda , dünyasinemasında etkili olmuş hemen hemen her akımın veya yaklaşımın etkilerini görmeninmümkün olduğunu söyleyebiliriz. Dolayısıyla bu araştırma konusu, dünya sinemasınaönemli katkıları olmuş Bertolt Brecht'in etkilerinin sinemamızda da görülmesinin mümkünolduğu fikrinden ortaya çıkmıştır. Türk sinemasında özellikle 1960 sonrasındaki farklıarayışların artması ve Brecht'in estetik yaklaşımının mihenk taşlarından biri olangerçekçilik kavramı ile ilgili çalışmaların bu tarihten sonra yoğunlaşması, tiyatromuzda daBrecht etkilerinin gene bu tarihten sonra görülmesi, Brecht estetiğinin izlerinin bu tarihtensonra aranması gerekliliğini göstermektedir. Bu nedenle araştırmada, 1960 sonrası yapılmışsekiz filmin analizi örnek olarak kullanılmıştır.