Budist ve Bektaşi menâkıbnâmelerinin karşılaştırılması: Lalitavistara ve Velâyetnâme örneği

Tarih boyunca toplumların etkileşimi birçok alanda görülen bir gerçekliktir. Söz konusu etkileşime konu olan başlıklardan biri de inançtır. Toplumların günlük yaşamlarındaki dini uygulamalarının yanı sıra fiziksel alemde görünmeyen, zihinlerinde yaşadıkları inançları zaman zaman benzerlik göstermiş ve günümüzde araştırmalara konu olmuştur. Türklerin Anadolu'ya geldikten sonra hangi kültür ya da kültürlerden izler getirdikleri meselesi de bu başlık altında tartışılmaktadır. Bu çalışma, Türklerin Müslüman olduktan sonra hangi kültür ya da inançlardan izlere sahip olduklarını tespit etmek maksadıyla iki esere odaklanarak hazırlanmıştır. Budist kutsal kitaplarından biri sayılan ve aynı zamanda bir Buda biyografisi olan "Lalitavistara Sutra" Müslüman mutasavvıf Hacı Bektaş-ı Veli'yi anlatan ve onun bir biyografisi sayılan "Velayetname" adlı eserle karşılaştırılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde daha önce hiç Türkçe çevirisi yapılmamış olan Lalitavitara Sutra'nın Türkçe özeti verilmiştir. İkinci bölümde ise orijinal dili Türkçe olan Velayetname tanıtılmıştır. Üçüncü bölümde Lalitavistara Sutra ve Velayetname'nin benzerlik ve farklılıkları iki başlık altında incelenmiş, Bektaşi menakıbnamelerinin Budist sutralarından etkilenip etkilenmediğine dair ipuçları aranmıştır.