Bulgaristan'da bir Türk Gazetesi: Deliorman (1924-1929)

Bulgaristan, Osmanlı Devleti ve daha sonra Türkiye Cumhuriyeti için her zaman önemli bir ülke olmuştur. Osmanlı Devleti'nin Balkanları fethetmesiyle bu bölgeye yerleştirilen konar göçer Türk aşiretler, bu bölgedeki Türk nüfusunu önemli derecede arttırmıştır. Osmanlı Devleti'nin uyguladığı barış politikasıyla beraber Türk ve Bulgar topluluklar uzun bir süre barış içinde yaşamışlardır. Avrupa'da başlayan ulusçuluk akımı, tüm dünyayı etkilediği gibi Osmanlı Devleti'ni de oldukça etkilemiştir. 18. Yüzyılın son çeyreği ve 19. Yüzyılın ilk çeyreği Türk-Bulgar ilişkileri için oldukça gergin bir dönem olmuştur. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'dan sonra Balkanlardaki Türk nüfusu çok ciddi bir gerileme yaşamış ve bu I. Balkan Savaşı sonrasında da devam etmiştir. Türkler adına büyük kayıp ve göçler yaşansa da Bulgaristan'da önemli bir Türk nüfusu varlıklarını devam ettirmiştir. Bulgaristan'ın bağımsızlığını ilan ettiği 1908 yılından sonra bu coğrafyada yaşayan Türkler, varlıklarını sürdürmek için önemli mücadeleler vermiştir. Bu mücadelenin en önemli tanıkları gazetelerdir. Bulgaristan Türkleri, Bulgaristan'da pek çok gazete çıkartarak seslerini duyurmaya çalışmışlardır. Bu gazetelerin en önemlilerinden biri de Deliorman gazetesidir. Yaklaşık 11 yıl yayın hayatını sürdüren bu gazete, Bulgaristan ve Bulgaristan'da yaşayan Türklerin vaziyeti hakkında çok önemli bilgileri tarihe kaydetmiştir. Haftalık olarak yayınlanan Deliorman gazetesi, zengin yazar kadrosuyla beraber çok yoğun bir yayın hayatı sürdürerek yalnızca bir haber gazetesi olmamış aynı zamanda Bulgaristan Türklerinin temsilcisi olmuştur. Bulgaristan'da değişen siyasi ve sosyal hayatın içinde Bulgaristan Türklerinin birçok derdini gazete sayfalarına taşıyarak onların hakkını savunmuştur. Bu çalışma, Deliorman gazetesinin Bulgaristan'daki Türkçe basın tarihindeki yerine değinmeye çalışarak, Bulgaristan Türklerinin siyasi, sosyal ve kültürel vaziyetlerini ortaya koymayı amaçlamaktadır.