Burdur ilindeki hastanelerde görev yapan sağlık personellerinin afete hazırlık ve inanç düzeylerinin değerlendirilmesi

Afet, geçmişten günümüze kadar devam eden bir olaydır. Teknolojik gelişmeler, küresel ısınma, nüfus artışı gibi nedenlerden dolayı sıklıkları ve çeşitleri artış göstermektedir. Ülkemiz hem coğrafi hem de jeopolitik konumu açısından afet olaylarında riskli bölge olarak değerlendirilmektedir. Her yıl deprem başta olmak üzere birçok afetle karşı karşıya kalmakta ve çok fazla can kaybı yaşanmaktadır. Ülkemizde afet yönetimi ve arama kurtarma çalışmalarına 1999 Marmara depremi sonrası ağırlık verilmiştir. Buna rağmen afet konusunda toplum ve sağlık personelleri yeterli kadar farkındalık sahibi olmadığı görülmektedir. Bu da afeti ve risklerini beraberinde getirmektedir. Bu çalışmada, Burdur ilindeki hastanelerde görev yapan sağlık personellerinin afete hazırlık ve inanç düzeylerinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Araştırma, IBM SPSS v26 ve IBM SPSS AMOS v22 programlarıyla analiz edilmiştir. Araştırmanın demografik bulguları frekans tabloları aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında kullanılan Genel Afet Hazırlık İnanç Ölçeği'nin geçerlilik analizleri için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ve güvenilirlik analizleri için ise iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach's Alpha (α) katsayısı kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan Genel Afet Hazırlık İnanç Ölçeği ile elde edilen sonuçlara göre, kadın sağlık çalışanlarının afet algısı (Algılanan Ciddiyet ve Algılanan Engeller) erkeklere göre daha yüksek bulunmuştur. Genç yaş grubundaki katılımcıların afet hazırlığına yönelik algıladıkları yararın yaşlılara göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Meslek ve eğitim düzeyi gibi faktörlerde anlamlı farklılıklar saptanmamıştır, ancak medeni durum ve hizmet süresi bazında bazı önemli bulgular elde edilmiştir. Yapılan çalışmada elde edilen bulgular literatürdeki çalışmalar ışığında değerlendirilmiş ve artı eksi yönleri tartışılmıştır. Eğitim konusunda anlamlı bir farklılık bulunmaması literatürdeki benzer çalışmalarda da farklı sonuçlar elde edilmesine dayanarak eğitim seviyesinin Afet hazırlık ve inanç düzeylerinde anlamlı bir etki olmadığı sonucuna varılmaktadır. Literatürdeki çalışmalarda daha düşük olan afete hazırlık düzeyleri, çalışmamızda orta- üst seviyesinde olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, sağlık personellerinin afetlere hazırlık ve inanç düzeylerini geliştirmek için daha fazla bilimsel araştırma yapılması, toplumun bilinç düzeyinin ölçülmesi ve eksik noktaların belirlenmesi önem arz etmektedir. Tatbikatlar ve eğitimler gibi aktif çalışmalarla bu bilincin güçlendirilmesi gerektiği önerilmektedir.