Bursa Karacabey subasar ormanlarının dişbudak ve kızılağaç türlerinin kök kütlesi ve kök karbon ve azot stoklarının araştırılması

Yapılan çalışma ile birlikte ülkemizde gerçekleştirilen biyokütle çalışmalarında eksik bırakılmış bir konu olan subasar ormanlarındaki toprak altı kök miktarı ve kök karbonu ile kök azot stoklarına dair dişbudak ve kızılağaç saf meşcerelerinden ilk veriler elde edilmiş ve yapılan çalışma ile toprak üstü biyokütlenin yanında, toprak altı kök biyokütlesinin de subasar ormanlarda görülen yüksek orandaki organik karbon ve azot birikiminin önemli sebepleri arasında olduğu ortaya konulmuştur. Burada gerçekleştirilen tez çalışmasının temel amacı, Karacabey subasar ormanlarının toprak altı biyokütle üretiminin önemli bir bileşeni olan kök miktarı üzerine odaklanarak, subasar ormanlarının kök kütlesi, kök karbon ve kök azot stoklarının sayısal verilerle ortaya konulması yanında ağaç türünün ve meşcere gelişim çağlarının etkisinin belirlenmesine yöneliktir. Çalışmada örneklemeler kızılağaç için ince ağaçlık ve orta ağaçlık çağ sınıfı gösteren meşcerelerden, dişbudak için ince ağaçlık, orta ağaçlık ve kalın ağaçlık çağ sınıfı gösteren meşcerelerden alınmıştır. Bu amaçla, 5 meşcere tipinde (Kzc, Kzd, Dşc, Dşd, Dşe) ve her meşcere tipinden 3 olmak üzere toplam 15 ağacın kökleri ekskavatör yardımıyla sökülmüş, ağaç söküldükten sonra oluşan çukur içinde kalan kökler ise elle toplanmış, çuvala konularak BTÜ Orman Fakültesi Toprak İlmi ve Ekoloji ABD laboratuvarına taşınmıştır. Sonrasında kökler çaplarına göre <1 cm, 1-4 cm ve >4 cm olacak şekilde sınıflandırılmış ve tartılmıştır. Her bir çap sınıfının içerdiği karbon ve azot yüzdeleri belirlenmiş ve çap sınıfı kök miktarı ile çarpılarak önce örnek ağaçlardaki karbon ve azot miktarı, daha sonra bir hektar alandaki karbon ve azot stoku hesaplanmıştır. Dişbudak ve kızılağaç meşcerelerindeki kök karbon yüzdeleri, diğer çalışmalara kıyasla biraz daha az bulunmuştur, dişbudak ve kızılağaç meşcerelerindeki köklere ait azot yüzdeleri ise diğer çalışmalara kıyasla 1 cm'den ince çaplarda daha az bulunurken, 1-4 cm arasında çapa sahip köklerde benzer oranda bulunmuş. Çapı 4 cm'den kalın olan köklerde ise daha fazla bulunmuştur. Yapılan çalışma ile elde edilen verilere göre, subasar ormanların karasal ormanlara kıyasla çok daha fazla kök karbon ve azot stoku bulunmaktadır.