Bütçe açıkları ve finansmanı: Türkiye ekonomisi üzerine bir değerlendirme

Kamu harcamaları ve bu harcamaların finansmanı için başvurulan kamu geliri kaynakları kamu bütçelerinde tahmin olarak yer almaktadır. Devletin ekonomi içindeki payının değişmesi bütçeyi ve bütçe açıklarını etkilemektedir. Buna bağlı olarak bütçe açıklarının alternatif finansman yöntemleri de önemli hale gelmektedir. Bütçe açığının çeşitli makroekonomik faktörler üzerinde etkisi vardır. Bu tez, bütçe açıklarının literatürde ampirik olarak sınanan, ekonomik büyüme, enflasyon, işsizlik ve borç değişkenleri etkilerini, Türkiye özelinde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Analizler, 1991-2022 tarihleri arasında, Strateji ve Bütçe Başkanlığı, Dünya Bankası veri tabanı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan temin edilen yıllık verilerle yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre bütçe açıkları ile ilgili makroekonomik değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişki vardır. Enflasyon ve işsizlik değişkenlerinin ise bütçe açığının Granger nedeni olduğu tespit edilmiştir. Bu bulgular politika yapıcılara en azından bütçe açıklarının sürdürülebilir olması açısından enflasyon ve enflasyonu kalıcı hale getiren unsurların birlikte değerlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.