Bütünleşik afet yönetiminde kadınların afet deneyimi ve öğrenilmiş dersler

Tüm dünyada sayıca artan ve giderek şiddetlenen afetler fiziksel, sosyal ve ekonomik yönden olumsuzluklar meydana getirmektedir. Ulusal ve uluslararası araştırmalar, dünyanın farklı bölgelerinde kadının ve erkeğin afetlerden farklı şekillerde etkilendiklerini ve baş etme mekanizmalarındaki farklılıkları ortaya koymaktadır. Kadınlar afetlerde deneyimleri ve yüksek bilişsel farkındalıkları ile güçlü aktörler olarak kabul edilmektedir. Bu çerçevede afetlerde kadınların yaşadıkları sorunların tespit edilmesi ve buna yönelik stratejik çözüm önerilerinin geliştirilmesi gerekmektedir. Literatürde afet ve kadın araştırmaları önemsenmekle birlikte yapılan araştırmalar kısıtlı kalmaktadır. Bu sebeple farklı afet tipleri ile karşılaşan kadınların afet deneyimlerini ve öğrenilmiş derslerini derinlemesine inceleyebilmek için on dokuz kadın ile sanal ortamda görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Aynı zamanda araştırmayı desteklemesi yönünden paydaş görüşmeleri de yapılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desen kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler MAXQDA 2020 nitel analiz program ile analiz edilmiştir. Analizler sonucunda kadınların afetlere karşı hazırlıksız oldukları, afet erken uyarılarını dikkate aldıkları, afetlerle ilgili yanlış bilgilere sahip oldukları ve afet eğitimine katılmaya istekli oldukları, afet sırasında ilk refleks davranışları ve deneyimleri sonrası doğru davranış becerisi kazandıkları, afet sonrası temel ihtiyaçlara erişimde güçlük ve güvenlik sorunları yaşadıkları, toplumsal sorunlar ile karşılaştıkları, iklimsel koşullar dolayısıyla kırılganlıklar yaşadıkları, afet sonrası dönemde psikososyal desteğe erişim güçlüğü yaşadıkları tespit edilmiştir. Sonuç olarak araştırma ile ortaya çıkan önemli bulgular ve tespitler afet deneyimi ve cinsiyete ilişkin sorunların çözümlenmesinde idareye yol gösterici olabilir. Araştırmamızda afetlerde kadınların deneyimlerini, özellikle afet nedeniyle hangi etmenlerin onları kırılgan hale getirdiği, toplumsal cinsiyet rollerinin afetlerdeki etkisi, afet anındaki davranışları ve deneyimleri ışığında öğrenilmiş dersleri davranışa dönüştürme eylemleri değerlendirilerek, afet araştırmalarına katkıda bulunmaktadır.