Büyük veri analizinin muhasebe denetiminde kullanımı: Nitel bir araştırma

Büyük veri teknolojileri ve araçlarıyla geleneksel yöntemlerle analiz edilemeyecek kadar büyük veri yapılarının analizi gerçekleştirilmektedir. Doğru analiz edildiğinde veriler doğru sonuçlar oluşturmakta ve denetime derinlik kazandırmaktadır. Böylece finansal tabloların yanlış beyanda bulunma olasılığı azalmaktadır. Muhasebe denetiminde büyük veri analizi kullanımı, denetimin kapsamını genişletmekte ve birçok fayda sağlamaktadır. Ancak büyük veri analizi kullanımının benimsenmesi ve denetim süreçlerinde faydalara ulaşabilmesinin önünde birtakım engeller bulunmaktadır. Teknolojik alt yapı ve teknik yetkinlik sorunları, maliyeti yüksek büyük veri analizi projeleri, çalışanların eğitimi ve veri uzmanlarına duyulan bağlılık büyük veri analizinin gelişimindeki engellerdendir. Bu nedenle muhasebe denetiminde büyük veri analizini kullanma tutumunun denetim şirketlerinde görev yapan bağımsız denetçilerin ve denetçi yardımcılarının kabiliyetlerine ve olumlu güven tutumlarına bağlı olduğu düşünülmektedir. Muhasebe denetiminde büyük veri analizi kullanımının benimsenmesinde büyük veri kaynakları ve güven tutumunun rolünü ortaya çıkararak, kullanım çıktıları ve net faydalarının belirlenmesi çalışmanın amacını oluşturmaktadır. 'Büyük Veri Analizinin Muhasebe Denetiminde Kullanımı' konulu tez çalışmasında nitel araştırma yöntemi benimsenmiştir. Nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji ise araştırmaya yön vermiştir. Veri toplama yöntemi olarak görüşme formundan yararlanılmıştır. Görüşme formunda; literatür taraması, Kaynak Tabanlı Yaklaşım Modeli, Bilgi Teknolojileri Kabiliyeti Literatürü, Teknolojiye Güven Ölçeği Boyutları ve Bilgi Sistemleri Başarı Modeli temel alınmıştır. 27 katılımcının dahil olduğu çalışmada veriler Maxqda 2022 Nitel Veri Analizi Programıyla analiz edilmiştir. Çalışmanın sonunda katılımcıların, büyük veri analizi kabiliyetini oluşturan büyük veri kaynaklarına sahip olmaları ve güven tutumlarının olumlu olması durumunda muhasebe denetiminde büyük veri analizini benimsedikleri anlaşılmıştır. Ayrıca denetimde; iş verimliliği, etkinliği ve görev hızı ve kalitenin artması yönünde net faydalara ulaştıkları görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Muhasebe Denetimi, Büyük Veri Analizi, Denetim Şirketleri