Çad Cumhuriyeti'nde sıtma tanısı ile hastaneye getirilen çocukların ebeveynlerinin başvuru öncesi yaptıkları uygulamalar

Amaç: Araştırmanın amacı Çad Cumhuriyeti'nde sıtma tanısı alan çocukların ebeveynlerinin hastaneye başvuru öncesi çocuklarına yönelik yaptıkları uygulamaları belirlemektir. Yöntem: Araştırmanın evrenini Çad Cumhuriyeti'nde bulunan Hopital la maire et de l'enfent (service pediatrie) ve Hopital amitie tchad et chine (service de pediatrie) hastanelerinde sıtma tanısı alan beş yaş altı çocukların ebeveynleri oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini Ekim 2020- Ekim 2021 tarihleri arasında sıtma tanısı alan çocukların 300 ebeveyni oluşturmuştur. Araştırmanın verileri araştırmacılar tarafından hazırlanan iki bölümden (tanıtıcı bilgiler, çocuklara yönelik yaptıkları uygulamalar) oluşan yapılandırılmış soru formu ile toplanmıştır. Veriler sayı/yüzde dağılımları ve ki-kare testi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Ebeveynlerin %100.0'ünün anne olduğu, annelerin %34.7'sinin 30 yaş ve altı olduğu, %32.0'ının ortaöğretime sahip olduğu ve %91.3'ünün çalışmadığı belirlenmiştir. Ebeveynlerin hastane başvuru öncesi çocukları için yaptıkları uygulamalar arasında; soğuk uygulama (%66.3), kuru bez ile tüm vücudu örtme (%66.3), eczaneden ilaç alma (%44.0), parasetamol tb (%33.7), neem suyu (%10,4), artefan tb (%7.3), muray suyu (%5.3), limon suyu (%5.0), inek idrarı (%3,7), kinin tablet (%2.0) yer almıştır. Ebeveynlerin %66.3'ünün ateş semptomunda soğuk uygulama yaptığı, %65.0'inin titremede soğuk uygulama yaptığı, %66.3'ünün terlemede kuru bezle tüm vücudu örttüğü, %46.0'ının baş ağrısında parasetamol tb verdiği, %44.0'ının bulantı durumunda eczaneye başvurduğu, %70.3'ünün kusma durumunda hastaneye başvurduğu, %100.0'ünün kas ağrısı ve halsizlik durumunda hastaneye başvurduğu saptanmıştır. Annelerin yaş grubu, eğitim durumu, aile yapısı, gelir durumu ile evde uygulama yapma durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Sonuç: Hemşire, çocuk ve ailesi ile en yakın ve en sık iletişim kuran sağlık ekibi üyesidir. Sıtma tanısı alan çocuk ve ailesine bakım veren hemşireler, kanıtı olmayan ya da zarar verme potansiyeli olan uygulamalar konusunda ebeveynleri bilgilendirip, tıbbi tedaviyi destekleyen yaklaşımları teşvik etmelidirler. Anahtar Kelimeler: Sıtma, Çad, Çocuk, Ebeveyn, Geleneksel uygulamalar, Hemşire.