Çağdaş dönem resmü'l-mushaf çalışmaları: Gânim Kaddûrî el-Hamed örneği

İslâm'ın gelişiyle birlikte vahyedilen Kur'ân âyetleri ezber ve yazıyla kayıt altına alınmıştır. Hz. Osman döneminde çoğaltılan ilk Mushaflarda, Arap yazı kuralları ile örtüşmeyen, telaffuz edildiği gibi yazılmayan bazı yazım özellikleri mevcuttur. Söz konusu bu imla yapısı ilgili eserlerde Arap dilinin özellikleri, kıraat farklılıkları, dil bilgisi ve bazı telaffuz şekillerinin yazıya yansıması gibi gerekçelerle açıklanmaya çalışılmıştır. Ancak çağdaş dönemde Arap coğrafyasında yapılan arkeolojik çalışmalarda Arapçanın geçmişten gelen yazılarla bazı ilişkileri tespit edilmiştir. Mushaf imlasıyla ilgili geleneksel eserlerin ortaya koyduğu gerekçeler modern dönemde bilimsel çalışmalar çerçevesinde ele alınmakta ve Mushaf imlasına etki eden asıl unsurun tespitine çalışılmaktadır. Çağdaş dönem Mushaf araştırmacılarından Gânim Kaddûrî Hamed, Arap yazısının tevârüs ettiği kadim yazıların resm-i Osmânîde etkili olduğuna dikkat çekmektedir. Bu bağlamda Hamed; Arap yazısının kökeni ve Sâmi dil ailesi ile ilişkisi, Arap alfabesinin gelişimi ve Hicaz bölgesine intikal süreçleri gibi konuları ele almaktadır. Bu çalışmalar neticesinde; Arap yazısını doğuran Sâmi yazı ailesinin bazı etkilerinin, İslâm'ın erken döneminde âyetlerin ve Mushafların yazımında tezahür ettiği sonucuna varılmaktadır. Gânim Kaddûrî Hamed geleneksel kaynakların Mushafın imla yapısıyla ilgili yaptıkları açıklamaların yeterli ve bilimsel olmadığını, konunun bir de Arap dilinin tarihi yönüyle ele alınması gerektiğine dikkat çekmektedir. Hamed, konuyu Arap yazı tarihi yönüyle bilimsel veriler ışığında ele almış, Mushafın yazım özelliklerini erken Arap yazısının yansımalarıyla açıklamaya çalışmıştır.