Çağdaş mimarlığın paradigmatik yapısında süreklilikler, süreksizlikler, 1920 - 1980

Mimarlık kuramı, Moderaite ile gelen bilgikuramsal dönüşümün sonuçlarını yaşamaktadır. Buna göre mimarlık kendi özerk bilgi alanım oluşturmak sorunu ile başbaşa kalmıştır. Bu hedefe ulaşmanın yolu doğal olarak kuramsal süreklilik içinde özerk bir mimarlık kuramının geliştirilmesi ile olanaklıdır: kuramsal süreklilik mimarlıkta paradigmatik bir yapının denetiminde sağlanmıştır. Bu yapı mimarlık tasarımına kuramsal olarak kaynaklık eden, paradigmaların işlev alanıdır. Paradigmalar yoluyla tasarımda model problem ve model çözüm olasılıkları elde edilmektedir. Böylelikle mimarlığı kuşatan olgular tanımlanma ve açıklanma olanağı bulmaktadır. Mimarlık kuramı paradigmatik açıklama dizgelerini oluştururken, iki yönde eğilim göstermektedir. Bunlardan birincisi açıklama dizgelerinin mimarlık dışı ve daha genel sistematiklere dayanarak kurulduğu 'bağıl' mantık, ikincisi de açıklama dizgelerinin mimarlığın kendi özgül alanı içinden kurulmaya çalışıldığı 'özerk' mantık çerçevesinde olmaktadır. Çağdaş mimarlık kuramı 1920'lerden 1980'lere uzanan gelişimi içinde bağıl olandan özerke doğru gelişen bir paradigmatik yapı göstermektedir. Bu iki karakteristik arasındaki fark, mimarlıkta biçim-anlam ilişkisi üzerinde yoğunlaşan tasarım sorunsalına farklı yaklaşım biçimlerinde yatmaktadır. Paradigmatik yapının sorunsal varlığı anlamında süreklilik gösteren niteliği, sorunsala yaklaşım biçimlerinde süreksizlik göstermektedir. Bilim Kodu Anahtar Kelimeler Sayfa Adedi Tez Yöneticisi 6001011 Paradigmatik Yapı, Bağıllık ve Özerklik 98 Prof. Dr. Uğur TANYELİ