Çanakkale Boğazı'ndan taşınmakta olan Çernobil kaynaklı Cs-137 miktarının belirlenmesi

Bu çalışmada Çanakkale Boğazı'ndan 10 ay boyunca alınan deniz suyu örneklerinde 137Cs aktivitesi ve 137Cs aktivite konsantrasyonun mevsimsel değişimi incelenmiştir. Tez yazım aşamasında iken Japonya'da meydan gelen Fukuşima Nükleer Reaktör kazasından sonra deniz suyu ve yağmur suyu örnekleri alınarak bunların 137Cs aktivite değerleri belirlenmiştir. Deniz suyu örneklerinin yanı sıra Çanakkale Boğazı'ndan yakalanan Sardalye (Sardine pilchardus), Karagöz (Diplodus vulgaris), Mezgit (Merlanguis euxmus), Levrek (Dicentrarchus labrax), Çipura (Sparus aurata), Mercan (Sparus pagrus) ve Tekir (Mullus surmuletus) gibi organizmalar kullanılmıştır. Balık örnekleri ile birlikte denizlerde biyoindikatör olarak görev yapan midye (Mytilus galloprovincialis), yosun ve sediment örnekleri alınarak bunların 137Cs aktivitesi belirlenmiştir.Nisan 2010 ile Ocak 2011 tarihleri arasında Çanakkale Boğazı'ndan alınan su örneklerinde 137Cs aktivitesi 9,36±9,47.10-1 ? 15,38 ± 1,51 Bq.m-3 arasında belirlenmiştir. Fukuşima Nükleer Reaktör kazasından sonra alınan deniz suyu örneğinde 137Cs aktivitesi 11,1±1,05 Bq.m-3 olarak belirlenmiştir ve kazadan önce ve sonra alınan örneklerdeki değişim grafikle gösterilmiştir. Fukuşima Nükleer reaktör kazasından sonra alınan yağmur suyu örneği ancak 9 lt olduğundan ve yağmur suyundaki Cs konsantrasyonu çok küçük olduğundan, örneklerde herhangi bir 137Cs radyoaktivitesine rastlanmamıştır ve sonuçlar ancak MDA olarak verilmiştir. Sediment örneği için 137Cs aktivitesi 1,6±1,0 Bq/kg (kuru) olarak ölçülmüş ve daha önce yapılan çalışmalarla uyum içinde olduğu belirlenmiştir.Yaptığımız çalışmada yosun ve midye örneklerinde belirlenen 137Cs konsantrasyonları ölçülebilen en küçük aktivite değerlerinin altında kalmıştır. Yüzey balıklarının 137Cs konsantrasyonları ölçülebilen en küçük değerin altında kalırken, dip balıkların bir kısmında 137Cs konsantrasyonuna rastlanmıştır. Balıklarda rastlanan 137Cs aktivitelerini 0,7±0,05 ile 1,24±0,12 Bq/kg arasında değiştiği belirlenmiştir. Balık ve midye gibi insanlar tarafından tüketilen organizmalardaki 137Cs değerinin Avrupa Birliğinin (gıda maddelerinde 137Cs için 600 Bq/kg) (Council Regulation (EEC)). tarafından tavsiye sınırların çok altında olduğunu bulunmuştur.