Candida parapsilosis kompleks türlerinin etken olduğu kandidemiler: Epidemiyolojisi ve suşların antifungal duyarlılıkları

İnvaziv fungal enfeksiyonların sıklığı giderek artmakta ve Candida türleri invaziv fungal enfeksiyonların en sık nedeni olarak görülmektedir. Son yıllarda invaziv kandidiyaz epidemiyolojisinin değiştiği, albicans-dışı Candida türlerinin daha sık izole edildiği bildirilmektedir. Kandidemi etkenleri arasında C. parapsilosis en sık izole edilen ikinci veya üçüncü tür olarak görülmektedir. Bu çalışmada, Akdeniz Üniversitesi Hastanesi'nde 2014-2018 yılları arasında kandidemi etkeni Candida parapsilosis kompleks suşları MALDI-TOF MS yöntemiyle tiplendirilmiş, antifungal duyarlılıkları ve kandidemili hastaların klinik özellikleri belirlenmiştir. Doksan altı C. parapsilosis kompleks kandidemi suşu değerlendirilmiştir. Kandidemi etkenleri arasında C. parapsilosis kompleks izolatları %18.8 ile ikinci en sık izole edilen tür olmuştur. Suşların hepsi MALDI-TOF MS ile C. parapsilosis sensu stricto olarak tanımlanmıştır. EUCAST (v 10.0), CLSI M27 S4 ve CLSI M60 rehberlerine göre flukonazol direnci %6.3, doza bağlı duyarlılık oranları %2.1 olarak belirlenmiştir. CLSI M27 S3'te direnç oranı daha düşük olup, %4.2 olarak bulunmuştur. Antifungal ajanlar içerisinde en yüksek direnç flukonazol için belirlenmiştir. EUCAST (v 10.0)'a göre üç suşta tüm azollere; CLSI M27 S3, CLSI M27 S4 ve CLSI M60'a göre iki suşta flukonazol ve vorikonazole çapraz direnç saptanmıştır. Ekinokandin ve amfoterisin B direnci saptanmamıştır. %11.5 suşumuz flusitozin için vahşi olmayan tip olarak belirlenmiştir. Hastaların yarısı (n=48) yoğun bakım birimlerinde takip edilmiştir ve %23.9 kandidemi kateter ilişkili olarak kabul edilmiştir. Kandidemi için en sık risk faktörleri bir veya daha fazla geniş spektrumlu antibiyotik kullanımı (%83.3), üriner kateter varlığı (%65.6), santral venöz kateter varlığı (%64.6) ve immünsupresif tedavi (%40.6) olarak belirlenmiştir. Kandidemi için antifungal tedavi alan hastaların oranı %79.2, en sık kullanılan ajan flukonazol ve kandidemiyle ilişkili 30 günlük mortalite %34.4 (33/96) olarak saptanmıştır. Tek değişkenli analizlerde 65 yaşın üzerinde olmanın, yoğun bakım ünitesinde takip edilmenin, kandidemi öncesi geniş spektrumlu antibiyotik kullanımının ve üriner kateter uygulanmasının mortaliteyi artırdığı istatistiksel olarak belirlenmiştir (p<0,05). Sonuç olarak C. parapsilosis kompleks kandidemilerini değerlendirdiğimiz çalışmamızda C. parapsilosis sensu stricto dışındaki kriptik türlerle enfeksiyonun olmadığı saptanmıştır. C. parapsilosis sensu stricto izolatlarında görülen başta flukonazol olmak üzere, azol grubu antifungal direnci nedeniyle dikkatli olunmalı ve uygun antifungal tedavinin verilebilmesi için duyarlılık testlerinin çalışılması gerekmektedir.