Çankırı Karatekin Üniversitesi Orman Fakültesi Araştırma Ormanında büyük memeli türlerinin aktivite örüntüsü ve orman amenajman planına yansıması

Bu çalışmada, Çankrı Karatekin Üniversitesi Orman Fakültesi Araştırma Ormanında 30.11.2021-30.11.2022 tarihleri arasında fotokapan yöntemiyle elde edilen kayıtlar dikkate alınarak büyük memeli türlerin tespiti, günlük ve aylık aktivitelerinin belirlenmesi ile elde edilen verilerin orman amenajman planlanına yansımasına yönelik ne gibi çalışmaların yapılması gerektiği araştırılmıştır. Çalışma kapsamında toplam 9 fotokapan kullanılarak 11 farklı istasyondan kayıtlar alınmıştır. Alınan kayıtlar video süresi ve fotoğraf sayısı olarak değerlendirilmiştir. Çalışmada kaydedilen toplam 8 adet büyük memeli hayvanı türleri: bozayı (Ursus arctos), kaya sansarı (Martes foina), karaca (Capreolus capreolus), kurt (Canis lupus), kızıl tilki (Vulpes vulpes), vaşak (Lynx lynx), yaban domuzu (Sus scrofa) ve yaban tavşanı (Lepus europaeus)'dır. Çalışma alanında video süresine göre en fazla kaydı alınan türler sırasıyla yaban tavşanı (%46.1), kurt (%29.6) ve yaban domuzu (% 20.9) iken, fotoğraf sayısına göre ise en fazla kurt (%44), yaban tavşanı (%36) ve yaban domuzu (%13) tespit edilmiştir. Tespit edilen büyük memeli türlerinin en çok aktivite zamanları: bozayı; Kasım ayında 00:00-02:00, karaca; Temmuz ve Ağustos aylarında 08:00-10:00, kaya sansarı; Nisan ayında 00:00-02:00, kızıl tilki; Ocak ayında 14:00-16:00, kurt; Ağustos ayında 06:00-08:00, vaşak; Ağustos ayında 00:00-02:00, yaban domuzu; Mayıs, Ekim ve Kasım aylarında 00:00-02:00 ve yaban tavşanı ise Nisan, Mayıs ve Temmuz aylarında 00:00-02:00 saat dilimlerinde göstermiştir. Çalışma kapsamında özelikle Temmuz ayında insan, otlatma ve araç hareketliliği faaliyetleri en yüksek seviyeye çıkmış ve bu ayda büyük memeli hayvan faaliyetlerinin azaldığı görülmüştür. Ayrıca çalışma alanında bazı bölmelerde Eylül, Ekim ve Kasım aylarında odun üretim faaliyetleri yapılmış, üretim faaliyetlerinin yakınında yer alan fotokapanlarda büyük memeli faaliyetlerinin azaldığı gözlemlenmiştir. Çalışma sonucunda araştırma ormanının büyük memeli hayvanların faaliyetleri kapsamında önemli bir potansiyele sahip olduğu ve bu potansiyelin dikkate alınarak orman amenajman planlarına yansıması sağlanarak bu alanın koruma altına alınması gerektiği söylenebilir.