Cari denge ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye analizi

Gelişmiş ve Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde son yıllarda en sık gündeme gelen konulardan birisi cari açık sorunudur. 1980 ve 1990'lı yıllarda yaşanan krizlerin temelde cari açık probleminden kaynaklandığı düşünülmektedir. Makroekonomide temel amaçlardan biri de ülkedeki iç ve dış dengenin aynı yönlü olarak sağlanmasıdır. Türkiye'de hem ekonomik büyüme hem de cari açık verilerinde değişimler gözlemlenirken buradaki esas mesele ekonomik büyümenin mi cari açığı etkilediği yoksa cari açıkta oluşan değişmelerin mi ekonomik büyümeyi etkilediğidir. Bu çalışmanın amacı Türkiye'de cari denge ve ekonomik büyüme arasında ilişkiyi zaman serisi analizleri ile incelemektir. Bu amaç doğrultusunda çalışmada cari işlemler dengesi, enflasyon, genel bütçe dengesi, gayrisafi sabit sermaye oluşumu, ekonomik büyümeyi temsilen Gayrisafi Yurtiçi Hasıla büyüme oranı ve döviz kuru değişkenleri kullanılmıştır. Çalışmada VAR analizi, etki-tepki fonksiyonları, varyans ayrıştırma analizi, ARDL analizi, sınır testi, Toda-Yamamoto nedensellik testi gibi yöntemlerden yararlanılmıştır. Elde edilen analiz sonuçlarına göre cari denge ile ekonomik büyüme arasında uzun dönemli bir ilişkinin olduğu sonucuna varılmıştır. Değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisini belirlemek amacıyla yapılan Toda-Yamamoto nedensellik analizi sonuçlarına göre ise, ekonomik büyümeden cari dengeye doğru tek yönlü bir ilişkinin olduğu sonucu elde edilmiştir.