Çay tarımının ekonomik katkısı: Rize, Trabzon ve Artvin illeri üzerine bir uygulama

İnsanların yaşamını sürdürebilmesi için en önemli içecek su olmuştur. Su içeceğinden sonra ülkede en çok tercih edilen içeceğin çay olduğunu söylemek mümkündür. Çayın tüketim alanı geniş olmasına karşın üretim alanı Türkiye'de sadece Doğu Karadeniz Bölgesi'nde; Rize, Trabzon, Artvin ve Giresun-Ordu illerinde üretilmektedir. Bu çalışma sınırlı bir alanda üretimi gerçekleştirilen çay tarımın ekonomik katkısını tespit etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaç için 2023 yılı aralık ayında 400 üreticiye anket uygulanmış ve elde edilen veriler frekans analizi ile Ki-Kare testine tabi tutulmuştur. Araştırma sonucuna göre üreticilerin çay üretimi karşılığında elde ettikleri gelirin hane halkının yıllık geliri içindeki payının düşük olduğu görülmüştür. Çaydan elde edilen gelirin üreticiler için ek bir gelir kaynağı olduğu ve üreticilerin bu gelirinin büyük bir kısmını temel ihtiyaçları ile borç ödemelerinde kullandığı tespit edilmiştir. Çay tarımının arazisi bulunmayanlar için de yarıcılık faaliyeti sayesinde gelir kaynağı oluşturduğu görülmüştür. Üretilen çayların fabrikalara nakledilmesi ve fabrikaya gelen çayların işlenmesi gibi faaliyetler için personel çalıştırılması da istihdama olan katkılarıdır.