Çekerek ırmağı balık topluluk yapısının mevsimsel ve alansal değişimi

Bu çalışmada Çekerek Irmağı balık topluluk yapısındaki alansal ve mevsimsel değişimlerin çevresel parametrelerle etkileşimi 8 istasyonda 2017-2018 yılı boyunca mevsimsel örneklemeler ile gerçekleştirilmiştir. Elektroşokerle yapılan örneklemelerden 2 familyaya ait 13 balık türünden toplam 1255 balık bireyi elde edilmiştir. Balık türleri içerisinde Squalius seyhanensis (%30.28)'lik oranıyla en dominant tür olduğu belirlenmiştir. Bu balık türünü Capotea banarescui (%23.51), Capotea sieboldii (%13.63), Alburnus geokani (%8.05), Chondrostoma angorense (%7.33), Oxynoemacheilus sp. (%5.18) ve Barbus anatolicus (% 4.54), Pseudorasbora parva (%3.11), Oxynoemacheilus kosswigi (%2.87), Rhodeus amarus (%1.20), Alburnoides kurui (% 0.16), Carassius auratus ve Vimba vimba (%0.08) oranlarıyla izlemiştir. Çekerek Irmağı'nın yıllık birim av gücü (CPUE) 258.65 (birey/30 dakika), çeşitlilik indeksi (H') 1.95 ve aynılık (evenness) (J) 0.76 olarak tespit edilmiştir. Kanonik Uyum Analizi (CCA), çevresel parametrelerin Çekerek Irmağı balık topluluk yapısının dağılımında meydana gelen değişimlerin %52.8'ini açıklayabilmiştir. İletkenlik, tuzluluk ve pH balık topluluklarını etkileyen en önemli, Çözünmüş Oksijen (ÇO %) ise ikinci derecede önemli çevresel parametreler olarak belirlenmiştir. Teorik olarak akarsularda görülen menbaadan mansaba doğru balık tür sayısındaki artış trendi, Çekerek Irmağı'nda sadece baraj girişi istasyonu olan 4. istasyona kadar tespit edilmiş, Çekerek Barajının çıkış istasyonundan sonra balık tür sayısında bir azalma görülmüştür. Bu durum barajların akarsular üzerinde olan menfi etkilerinin Çekerek Irmağı içinde geçerli olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Yeşilırmak Havzası, Balık Topluluğu, Mevsimsel ve Alansal Değişim, Çevresel Parametreler, Çekerek, CCA.