Celal Bayar Üniversitesi Hastanesi Psikiyatri Polikliniğine başvuran depresif bozukluklu hastalarda içselleştirilmiş damgalanma ve ilişkili değişkenler

Amaç: Bu çalışmada, depresif bozuklukta hastalık şiddeti ve özelliklerinin, eşlik eden anksiyete varlığının, sosyodemografik özelliklerin ve benlik saygısının içselleştirilmiş damgalanma ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Türkiyede depresyon hastalarında depresyon şiddeti ile içselleştirilmiş damgalanma düzeyi ilişkisini araştıran çalışmaya rastlanmamıştır, bu çalışma ülkemizdeki literatür eksikliğine katkı sağlayacaktır ve ileride yapılacak olan çalışmalara örnek teşkil edecektir.Yöntem: Hasta grubu 05.01.2012-05.03.2012 tarihleri arasında Celal Bayar Üniversitesi Psikiyatri polikliniğine ayaktan başvuran DSM-IV-TR tanı ölçütlerine göre Depresif Bozukluk tanısı alan, çalışmaya katılmaya gönüllü olan hastalardan oluşturulmuştur. Tanı ölçütlerini karşılayan hastalara çalışmanın amacı anlatılıp sözel onayları alındıktan sonra yazılı onam formu doldurulup onayları alınmıştır. Araştırmaya alınan kişilere ilk olarak SCID-I (SCIDCV) görüşmesi yapılmış olup hasta grubuna DSM-IV'e göre tanı konulmuştur. SCID-I uygulaması sonucu depresif bozukluk saptanan hastalara Ruhsal Hastalıklarda İçselleştirilmiş Damgalanma Ölçeği (RHİDÖ), Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ) ve Beck Depresyon Envanteri (BDE) verilip doldurtulmuştur. Sosyodemografik veri formu, hastalık veri formu, Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçegi (HAM-D), Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği (HAM-A) araştırmacı tarafından uygulanıp doldurulmuştur.Bulgular: Sosyodemografik özellikler ile içselleştirilmş damgalanma arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır. Yaşanan yerin il veya ilçe/kasaba olmasına göre içselleştirilmiş damgalanmanın anlamlı olarak değiştiği saptanmıştır ( t= -3.639, p=0.001). Psikiyatrik hastalık nedeniyle işten çıkma ve içselleştirilmiş damgalanma puanları arasında (z= -2.313, p=0.021); psikiyatrik hastalık nedeniyle arkadaş ilişkilerinde bozulma ile içselleştirilmiş damgalanma puanları arasında (z= -2.824, p=0.005); psikiyatrik hastalıklarını gizleme gereksinimi duyup duymadıkları ile içselleştirilmiş damgalanma puanları arasında (t=2.343,p=0.022) ; psikiyatrik tedaviyi gizleme gereksinimi duyma ile içselleştirilmiş damgalanma puanları arasında anlamlı istatistiksel ilişki olduğu saptanmıştır (t=3.323, p=0.001). MDB tanılı hastaların içselleştrilmiş damgalanma puanları BTA Depresif Bozukluk tanılı hastalara göre (z= -3.167, p=0.002) anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır. MDB epizodu içinde olanların içselleştrilmiş damgalanma puanları olmayanlara göre (t=6.486,p<0.001) anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır. HAM-D ve BDE ölçek puanları ile içselleştirilmiş damgalanma arasında anlamlı olarak pozitif ilişki saptanmıştır. Benlik saygısı ile içselleştirilmiş damgalanma arasında ters ilişki saptanmıştır. (p=< 0.001)Sonuç: Depresyonlu hastalarda içselleştirilmiş damgalanma düzeyleri dışarıdan gelen veya diğer insanlardan gelen olumlu yada olumsuz davranışlardan etkilenmemektedir. Ancak depresyonlu hastalarda içselleştirilmiş damgalanma düzeyleri, kişinin kendisini damgaladığını gösteren davranışlarla (işten ayrılma, arkadaş ilişkilerinde bozulma, psikiyatrik hastalığını veya tedavisini gizleme gereksinimi gibi) ilişkilidir. Türk toplumunda depresyon hastaları ile içselleştirilmiş damgalanma ilişkisini araştıran bu desende bir çalışmaya rastlanmamıştır. Kuramsal açıdan depresyonun da kişiyi hem kendisini hem yaşamı hem de geleceği olumsuz değerlendirmeye eğilimli hale getirdiği için içselleştirilmiş damgalanmayı artıracağı gibi artan içselleştirilmiş damgalanmanın da kişiyi daha depresif bir tabloya sokabileceği düşünülebilir. Yani büyük bir olasılıkla depresyon şiddeti ile içselleştirilmiş damgalanma arasında çift yönlü bir ilişki vardır. İçselleştirilmiş damgalanma yüksekliği benlik saygısı düşüklüğü ile anlamlı olarak ilişkili bulunmuştur. Benlik saygısındaki azalma içselleştirilmiş damgalanmanın bilinen bir sonucudur. Başlangıçtaki benlik saygısı düşüklüğünün daha sonraki takipte artmış içselleştirilmiş damgalanma düzeyini öngördüğü de bildirilmiştir. Bizim çalışmamız kesitsel bir çalışma olduğu için benlik saygısı ve içselleştirilmiş damgalanma arasında neden sonuç ilişkisi kurulamamaktadır.