Çelik-beton kompozit taşıyıcı sistemlerde akışkan viskoz sönümleyici bağlantıların sismik performansa etkisi

Bu tez çalışmasında, çelik-beton kompozit taşıyıcı sistemlerle entegre edilen akışkan viskoz sönümleyici (Fluid Viscous Dampers-FVD) sistemlerinin sismik performans üzerindeki etkileri araştırılmıştır. FVD'ler, yüksek yapılarda deprem enerjisinin disipline edilmesini sağlayarak taşıyıcı sistemin davranışını iyileştiren pasif sismik kontrol mekanizmalarıdır. Analiz kapsamında, yüksek bina sınıfında yer alan bir yapı modeli üzerinde Geleneksel Taşıyıcı Sistem (GTS) ile yedi farklı Zenginleştirilmiş Taşıyıcı Sistem (ZTS) varyantı değerlendirilmiştir. FVD'lerin farklı yerleşim konfigürasyonlarının kat ötelemeleri, göreli deplasmanlar, kesme kuvvetleri, moment dağılımları ve enerji sönüm miktarları üzerindeki etkileri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Hesaplamalar TBDY-2018 ve ÇYTHYE-2016 esas alınarak, lineer statik, modal ve zaman tanım alanı analizleriyle gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, FVD sistemlerinin özellikle "chevron" tipi çerçeve yerleşimlerinde yatay deplasmanları azalttığını, iç kuvvet dağılımlarını dengelediğini ve sönüm performansını artırdığını göstermiştir. Ayrıca, mimari uyumluluk ve maliyet etkinliği açısından da değerlendirmeler yapılmış; öneriler kısmında gelecekteki çalışmalar için çıkarımlara yer verilmiştir. Bu çalışma, FVD sistemlerinin çelik-beton kompozit taşıyıcı sistemlerde tasarım entegrasyonuna yönelik mühendislik pratiğine katkı sağlamayı hedeflemektedir.