Çelik endüstri yapılarının ekonomik tasarımına çatı eğiminin etkisi

Günümüzde geniş açıklığa sahip hangar, fabrika, büyükbaş hayvan barınakları ve endüstri yapıları gibi yapılar yaygın olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu tür yapılar genellikle tek katlı, büyük açıklığa sahip, tek veya çok açıklıklı çerçeve sistemlerinin yan yana getirilmesiyle oluşturulur. Bu yapıların taşıyıcı sistemi bulonlu, kaynaklı, kafes, boşluklu veya dolu gövdeli kiriş olarak oluşturulabilir. Yapının ekonomik olarak tasarlanmasında bu parametrelerin yanı sıra çatı eğimi de yükleme durumlarını etkilemesinden dolayı önemli bir parametredir. Çatı sisteminin seçimi, çatıya etkiyen yüklere ve çerçeve açıklığına bağlıdır. Özellikle düşey yük olarak etkiyen çatı örtüsü ağırlığı ve kar yükleri çatı eğimi ile doğrudan ilişkilidir. Bundan dolayı çatı tasarımında uygun çatı eğimi çok önemlidir. Çatı tasarımında; açıklık, çatı kaplama malzemesi ve kar bölgesi, uygun çatı eğiminin ve kullanılacak malzeme kesitlerinin belirlenmesinde önemli rol oynar. Bu çalışmada, Batı Akdeniz Bölgesinde yer alacak olan çelik endüstri yapılarının ekonomik tasarımına rehberlik etmek amacıyla farklı açıklıklara (15 m, 20 m ve 25 m) sahip, farklı çatı eğimlerinde (10,15,20,25,30,35,40 derece) tek katlı çelik endüstri yapı modelleri analiz edilmiş, çatı eğiminin yapının ekonomik tasarımına etkisi araştırılmıştır. Çalışmanın sonucunda çelik endüstri yapılarının çatı eğim açısının 20 derece iken taşıyıcı sistem elemanlarında oluşan gerilmelerin diğer eğimli çatılardaki taşıyıcı sistem elemanlarında oluşan gerilmelere göre daha düşük olduğu görülmüş ve daha ekonomik bir çözüme ulaşılmıştır.