Cemaleddin Uşşaki Divanı: İnceleme - metin

Bu tezin amacı, XVIII. Yüzyıl Türk Edebiyatının meçhul simalarından biri olan Cemâleddin Uşşâki'nin hayatını ve divanını incelemektir. Cemâleddin Uşşâki XVII. Yüzyılın sonlarında 1690 yılında Edirne'de doğmuştur. Burada Şeyh Hamdi Bağdadi ve Sezai'den ders almıştır. Daha sonra İstanbul'a gelerek Eğrikapı Savaklar'daki Hırami Ahmet Paşa Medresesinde şeyh olmuştur. Bir erkek çocuğu vardır. Adı Nizamettin Efendidir, ölümünden sonra yerine geçmiştir. Cemâleddin Uşşâki Divanının incelenmesinde Şeyh Hamdi Bağdadi ve Sezai'den etkilendiği görülmektedir. Sanatlı bir dil kullanmamıştır. Şiirleri eğitici, öğretici mahiyettedir. Yüzyılın diğer önemli şairleri şunlardır: Mahvı, Mehdi, Bursalı İsmail Hakkı, Erzurumlu İbrahim Hakkı, Hasan Senai, Süleyman Zati, Mehmet Salih, Kul.Şükrü, vb. Bazı şirleri Nesimi ve Hallac-ı Mansur etkisini hissetirir. Dikkati çeken diğer bir husus ehl-i beyt ve Hz. Ali sevgisidir. Vahdet-i vücud felsefesini basan ile işlemiştir. Sonuç olarak Cemâleddin Uşşâkinin eseri ile XVIII. Yüzyıl Türk Edebiyatının önemli bir siması olduğunu söyleyebiliriz.