Theses supervised by Prof. Dr. Abdurrahman Güzel

Türkçe öğretiminde diksiyonun önemi

Soltanirad, Afsaneh Türkçe Öğretiminde Diksiyonun Önemi, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2012. Diksiyon güzel konuşma sanatıdır. Bunun küçük yaşlarda kazandırılması gereken bir eğitimdir. İlkokul, ortaokul, lise çağlarında verilmesi gereken bir eğitimdir. Hatta Üniversitelerde bile diksiyon eğitimi sürdürülebilir. Türkçe derslerinde verilmesi gereken, ayrı bir ders saati olarak uygulamalı olarak verilmelidir, okullarda yaygınlaştırılmalıdır. Konuşma ve yazma kusurlarının giderilmesinde, öğrencilerin Türkçe derslerinde başarılı ve diğer derslerde de olmalarında çok büyük etkisi vardır. Diksiyon hayatın vazgeçilmez bir parçasıdır. Diksiyon çalışmalarında söylenen sözler, sözün yardımcısı olan mimik, jest ve tavırlar da (beden dili) ile birlikte verilmelidir. Bunlar hiçbir zaman birbirinden ayrılmayan temel ögelerdir. Günümüzde de diksiyon bozuklukları anlaşmazlıklara, iletişim bozukluklarına yol açmakta, istenmeyen sonuçlara doğru gitmektedir. BİRİNCİ BÖLÜM GİRİŞ 1. Problem Durumu 2. Araştırmanın Amacı 3. Araştırmanın Hipotezleri 4. Araştırmanın Önemi 5. Varsayımlar 6. Sınırlılıklar 7. Tanımlar Diksiyonun tanımı ve kelime anlamı üzerinde durulmuş, bütün dünya dizilerinde olduğu gibi diksiyon etkili konuşma teknikleri ve eğitiminin okullarımızda (ilk, orta, lise, üniversite) uygulamalı verilmesi gerektiği inancını taşımaktayız. Diksiyon tarihsel gelişimi çerçevesinde dönem dönem üzerinde durulmuş, iletişimin her evresinde, kurulmasında ne denli önemli olduğu belirtilmiştir. Konuşmanın doğuşu, gelişimi ve gelişim evreleri belirlenmiş; düşüncenin de konuşma ile başlamış olmasının önemi dile getirilmiştir. Konuşmanın gelişim evreleri çerçevesinde doyumsuzluk evresi, jest evresi, dil öncesi sesleme evresi, telaffuz dilen (boğumlu) dil evresi gibi aşamalardan geçtiği anlaşılmıştır. İKİNCİ BÖLÜM Bu bölümde konuşmanın temel elkeleri, nitelikleri, konuşmacının nitelikleri, güzel konuşmada dikkatin rolü, sözlü anlatımda beden dili iletişim, dil yanlışları, ses eğitimi, nefes çalışması, sesini kullanmama nedenleri, kelime vurgusu, cümle vurgusu gibi konularda açıklamalar yapılmıştır. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Bu bölümde seslerin özellikleri, söyleyiş kusurları, kekemelik ve kekemeliğin giderilme yöntemleri, iyi bir konuşmacı olabilmek için neler yapılması gerektiği, şiir okuma tekniği, sesler üzerinde alıştırmalar, sesteki genel kusurları gidermeme yolları üzerinde inceleme yapılmıştır. Türkçe konuşmalarda diksiyonun çok önemi vardır. Madem ki dil kaynaktan kaynağa bilgi, kültür aktarmasını sağlayan bir sosyal olgudur, o halde dilin etkili doğru kullanılmasında gerekli özenin gösterilmesini, eğitim programında yer almasını sağlamaya yetkililerin duyarlı olmasını dilemekteyiz. Anahtar Kelimeler Diksiyon Ses Konuşma İletişim Örnek DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Dördüncü bölümde konuşmacı ve konuşmacının seçeceği konu üzerinde bir değerlendirme yapılmıştır. Konuşmacının topluluk karşısında konuşmasının nasıl olacağı, konuşmada hangi evrelerden geçeceği belirtilmiştir. Ayrıca konuşma süresinin şeması verilmiştir. Konuşmacının özellikleri ve konuşmanın insan kişiliğini yansıttığı açıklanmıştır. Ses ve diyafram çalışmalarından söz edilmiştir. Anlatım bozukluklarının, yazım ve noktalama yanlışlarının anlatımı çok etkilediği belirtilmiştir. BEŞİNCİ BÖLÜM Beşinci bölümde yöntem özellikleri üzerinde durulmuş; araştırma modeli, evren ve örneklem, verilerin toplanması gibi ayrıntılar açıklanmıştır.

Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin yazma becerileri ile öz yeterlilik algıları arasındaki ilişki üzerine bir araştırma

Bu araştırmada, Türkçe öğrenen yabancı öğrencilerin yazma becerileri ile yazma becerisi öz yeterlilik algıları arasındaki ilişki belirlenmeye çalışılmıştır.Araştırmanın evrenini 2009-2010 eğitim öğretim yılında Ankara Üniversitesi TÖMER, Gazi Üniversitesi TÖMER ve Hacettepe Üniversitesi HÜDİL'de Türkçe öğrenen C2 seviyesindeki öğrenciler oluşturmaktadır. Çalışmada örnekleme yoluna gidilmemiş 2009-2010 eğitim öğretim yılında öğrenim gören C2 seviyesindeki 150 öğrencinin tamamına ulaşılmıştır.Araştırma sürecinde ölçme aracı olarak ?Yazma Becerisi Öz Yeterlilik Ölçeği?, ?Kişisel Bilgi Formu? ve ?Dereceli Puanlama Anahtarı? kullanılmıştır. Ölçme süreci sonunda elde edilen verilerin analizinde betimleyici istatistik (frekans, yüzde ve ortalam), T-testi, ANOVA, Kruskal Wallis ve Mann Whitney U Testi analizleri kullanılmıştır. Analizler SPSS 15.0 programıyla gerçekleştirilmiştir. Verilerin karşılaştırılmasında anlamlılık düzeyi .05 olarak kabul edilmiştir.Araştırmanın sonucunda Türkçe öğrenen yabancı öğrencilerin yazma becerileri ile yazma becerisi öz yeterlilik algıları arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur.

Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde Türkçe dil bilgisi ve ad durum eklerine ilişkin öğrenci görüşleri

Bu araştırmanın amacı, ?Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen bireylerin genel olarak Türkçe dil bilgisi ve bunun içerisinde ad durum ekleri ile ilgili görüşleri nelerdir?? sorusuna cevap aramaktır.Araştırmada, Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen bireylerin Türkçe dil bilgisi ve ad durum ekleri ile ilgili görüşlerini belirlemek için introspektif odak grup görüşmesi tabanlı nitel bir yöntem kullanılmıştır.Araştırmanın evrenini Ankara Üniversitesi TÖMER'de Türkçe öğrenen yabancı öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise araştırmanın yürütüldüğü zaman diliminde Ankara Üniversitesi TÖMER'de Temel I-B ve Temel II-A kurlarında Türkçe öğrenen öğrenciler oluşturmuştur. Araştırma kapsamında öncelikle, 01.09.2010?31.10.2010 tarihlerinde Ankara Üniversitesi TÖMER'de Temel I-B seviyesinde öğrenim görmekte olan 17 öğrenciye uzman görüşü alınarak hazırlanan ve ad durum ekleriyle ilgili bilgiyi ölçme amaçlı bir uygulama yapılmıştır. Uygulama sonucunda öğrencilerin doldurdukları çalışma kâğıtlarındaki doğru ve yanlışlar belirlenmiş ve 8 öğrenci üst, orta ve alt grup şeklinde sınıflandırılarak bu öğrencilerle odak grup görüşmeleri yapılmıştır. Odak grup görüşmelerinden elde edilen veriler, betimsel analiz ve içerik analizi ile incelenerek, araştırmanın 9 alt amacına yönelik bulgular elde edilmiştir.Araştırmadan elde edilen bulgularda ise Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen bu bireylerin Türkçe dil bilgisi ve ad durum eklerinin kullanımı ile ilgili görüşlerinin genel olarak; Türkçe öğrenmenin ve Türkçe dil bilgisinin zor olmadığı, ana dilin Türkçeyi öğrenmede ve Türkçedeki ad durum eklerini kullanmada olumlu ve olumsuz etkilerinin olduğu, ad durum ekleri kullanırken hata yapmanın dikkatsizlikten ana dilin etkisine kadar pek çok nedenin olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda, ders kitabı hazırlayan uzmanlara, Türkçeyi yabancı dil olarak öğreten uzmanlara ve kurumlara çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Ayrıca, araştırmanın bir sonucu olarak da A1-A2 seviyelerine uygun olarak hazırlanmış ?eylemler ve aldıkları ad durum ekleri? listesi de ekte sunulmuştur.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde ilköğretimin ikinci kademesinde öğrenim gören yabancılara Türkçe öğretimi üzerine bir değerlendirme

Bu Araştırmanın amacı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ne Geldiği zaman, Türkçe dil beceri düzeyleri değerlendirilmeden Doğrudan eğitim sistemi içine alınan yabancı öğrencilerin, akademik yaşadığı sorunları tespit edip değerlendirmek ve öneriler sunmaktır.Araştırmanın Betimsel çalışma olan birinci bölümünde tarama (survey) modeli kullanılmıştır. (Anket) tarama modeli geçmişte ve halen var olan durumu, mevcut olayları, objeyi ve özellikleri olduğu gibi betimlemeyi amaçlayan yaklaşım olarak tanımlanmaktadır. Araştırmanın ikinci bölümünde ise "ön test - son test" e Dayalı "deney ve kontrol gruplu deneysel çalışma" modeli kullanılmıştır. Buna göre tüm veriler ayrı ayrı toplanmış, analiz edilmiş, bir araya getirilerek yorumlanmıştır elde edilen sonuçlar ve.KKTC 'ye gelen Yabancı Uyruklu öğrencilerin akademik Sorunlarını tespit etmek amacıyla 2007-2008 Öğretim yılının 1. döneminde Girne bölgesinde bulunan Okullarda görev yapan öğretmenlere (N = 126) ve bu Okullarda okuyan Yabancı Uyruklu Öğrencilere (N = 118) anket uygulanmıştır. Sonuçlar yüzde frekans dağılımları ile tablolaştırılmıştır ve.Araştırmanın birinci bölümünde öğrencilerden elde edilen bulgular öğrencilerin sisteme alınmadan önce Türkçe dil becerilerinin akademik başarı elde etmek için yeterli olmadığı; öğretmenlerden elde edilen bulgular, öğrencilerin ihtiyaçlarına göre oluşturulmuş bir Türkçe öğretimi almamış olmalarından kaynaklandığı yönündedir.Araştırmanın ikinci bölümünde deney (N = 20) ve kontrol grupları (n = 20) oluşturulmuş ve deney grubuna, Avrupa Birliği Ortak Dil Kriterleri "A1", "A2", "B1" düzeylerinin hedeflerine Dayalı, Türkçe Öğretimi verilmiştir. Türkçe Öğretimi, 2007 - 2008 Öğretim yılının 1. döneminde uygulanmış ve 12 hafta sürmüştür. Öğretimin belirlenen hedeflere ne derece ulaşıldığının ölçülebilmesi için ön test-son test deneysel deseni, ve Düzey Belirleme testlerinden yararlanılmıştır. Öğrencilerden elde edilen verilere SPSS paket programından yararlanılarak t-testi uygulanmıştır.Araştırmanın uygulama süreci olan ikinci bölümünün sonuçlarına göre Avrupa Birliği Ortak Dil Kriterleri'nin temel alındığı Türkçe öğretimine alınan öğrencilerin hedeflenenlere ulaşma düzeyi, alınmayanlara göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Bu durum, Avrupa Konseyi tarafından, ikinci dil Öğretiminde önerilen ortak dil kriterlerinin, Türkçenin yabancı dil olarak Öğretiminde de uygulanabileceği yönünde değerlendirilmiştir.Anahtar Kelimeler: Yabancı Öğrenciler, Türkçe Dil Becerileri, Avrupa Birliği Ortak Dil Kriterleri

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ndeki okul öncesi çocukların ?ninni, tekerleme ve masal?lar aracılığı ile Türkçe dil becerilerini kazanmaları üzerine bir değerlendirme

Bu araştırmanın temel amacı, öğretmen ve ebeveyn algısına göre kreş eğitimine devam eden 4-5 yaş grubu çocuklarının dil gelişim düzeyleri ile ninni, tekerleme ve masallar arasındaki ilişkileri karşılaştırmalı olarak bazı değişkenler açısından incelemektir. Araştırmanın ikinci amacı ise kreş eğitim kurumlarında 0-6 yaş dönemindeki çocukların dil gelişiminde masal, ninni ve tekerleme uygulamalarının belirlenmesidir.Bu araştırma betimsel türde olup ilişkisel tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini KKTC'nin Girne bölgesinde bulunan kreşler, kreşlerde bulunan 0-6 yaş arası çocuklar ve bu çocukların aileleri ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okul öncesi eğitim veren okullar, bu okullarda okuyan 0-6 yaş grubu çocuklar, çocukların aileleri ve öğretmenleri oluşturmuştur. Araştırma örneklemi, KKTC Girne ilçesinin farklı sosyo-ekonomik bölgelerinden seçkisiz (random) örnekleme yoluyla belirlenen 7 kreşte 4-5 yaş düzeyinde öğrenim gören % 37,74'ü kız (n=20), % 62,26'sı erkek (n=33) toplam 53 kreş öğrencisi ile bu çocukların anne-baba ve öğretmenlerinden oluşmaktadır.Araştırma verileri araştırmacı tarafından geliştirilen ?dil gelişim anketi? ile toplanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde Kruskal Wallis, t-testi, Mann Whitney U ve Scheffe anlamlılık test istatistikleri yapılmıştır. Araştırmada, önem düzeyi 0,05 olarak alınmıştır.Araştırma sonucunda, 4-5 yaş grubu öğrencilerinin dil gelişim düzeylerinin cinsiyet, doğum yeri, anne eğitim düzeyi, masal anlatılıp-anlatılmaması, ninni ve tekerleme söylenip-söylenmemesine göre öğretmen ve ebeveyn algısı açısından anlamlı olarak farklılaşmadığı, babanın eğitim düzeyine göre ise gruplar arasında anlamlı farklılaştığı saptanmıştır. 4-5 yaş grubu çocuklarının gitmekte oldukları kreş eğitim merkezlerinde eğitim gören çocukların dil gelişimleri açısından öğretmen ve ebeveyn algıları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Şah İsmail Hatai Divanı`nda dini tasavvufi unsurlar

Türk Edebiyatı, XVI.yy da Azerbaycan sahasında büyük şahsiyetler yetiştirmiştir. Bunlardan biri de "Hatâİ'' mahlasıyla şiirler yazan hükümdür şair Şah İsmail'dir "Safevî Devleti" devlet başkanı olan Şah İsmail, Dinî - Tasavvufî Türk Edebiyatı'nın da önemli temsilcilerindendir. "Şah İsmail Hatâî Divânı'ndaki Dinî-Tasavvüfî Unsurlar" adLI bu çalışmada Hatâİ Divânı ele alınmıştır. Bu gün elimizde müellif hattı bulunmayan eserin dünya kütüphanelerinde ulaşılabilen; Taşkent, Paris I, Paris n, Vatikan, Leningrad, İstanbul I, İstanbul JJ, Tebriz ve Kahire nüshaları karşılaştırılmış ve sadece Mezar-ı Şerif Nüshası'nda bulunan şiirler olduğu gibi ilave edilerek sağlam bir metin oluşturulmaya çalışılmıştır. Yeni metinde 410 şiir ortaya konulmuştur. Bu şiirlerden 377'si aruz, 33'ü hece vezninde yazılmıştır. Heceli şiirler divanın İj ve İ2 nüshalarında alınmıştır. Çalışmada önce bir devlet başkanı ve tarikat lideri olarak Şah İsmail'in zuhurunu hazırlayan tarihî, siyasî, dinî ve kültürel unsurlardan bahsedilmiştir. Ardından Şah İsmail'in hayan, mahlası, edebi kişiliği, safevi tarikatı, tarikat liderliği ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. Oluşturulan yeni metin üzerinde yapılan çalışma ile aynı zamanda mutasavvıf olan şairin şiirlerinde işlediği iman, ibadet, itikat gibi dini; vahdet, kesret, dört kapı-kırk makam gibi tasavvufî unsarlar tahlil edilmiştir. Tahlilden sonra yeni oluşturulan metin eklenmiş ve çalışmanın sonunda konu ile ilgili kaynakça verilmiştir. Bu çalışmayla Hatâi Divânı'nda bulunan şiirlerden hareketle şairin dinî - tasavvufî düşüncesini ve bu düşüncenin ürünü olan estetik formu tespit etmek mümkün olmuştur. Anahtar kelimeler Hatâi Şah İsmail İman Safevî Ali

Prof. Dr. Şükrü Elçin hayatı ve eserleri üzerine bir araştırma

1923-1957 yılları arasında ortaokul ve liseler için hazırlanan Türkçe, Türk Dili ve Edebiyatı programları üzerine bir inceleme

Yabancıların Türkçe'yi öğrenmeleri esnasında yaptıkları isim hal ekleri yanlışları ve bu konunun değerlendirilmesi

Yabancılara Türkçenin öğretiminde bir metod denemesi

Eşrefoğlu Rumi Divanı (inceleme)

Çalışmamız, XV. yy tasavvuf şâirlerinden Eşrefoglu Rûmî'nin hayatı, eserleri ve Dîvânı'ndaki dinî-tasavvuf î unsurların tahlili üzerinedir. Çalışma, girişten başka iki ana bölüm ve bu ana bölümlere bağlı alt başlıklardan meydana gelmiştir. Girişte kısaca XIII. -XV. yy Anadolusu ' nun siyâsi, sosyal ve kültü rel durumu verilmiştir. I. Bölümde Eşref oğlu 'nun menkabevî ve tarihî hayatı ile eserleri incelenmiştir. II. Bölümde ise Eşrefoglu Rûmî Dıvânı'nmda bulunan dinî-tasavvuf î motiflerin tahlilî yapılmıştır. Çalışmanın esasını II. Bölümde yer alan tahlil oluş turmaktadır. Tahlilde ele alman unsurlar din ve tasavvuf olmak üzere iki ana başlık etrafında toplanmıştır. "Din" başlığı altında; a) İtikat b) İbâdet c) Diğer Dinî Unsurlar d) Ahlâkî Unsurlar işlenmiştir. Bu unsurlar da kendi içlerinde, itikat esasları, ibâdet esasları, diğer dinî unsurlar ve ahlâkî unsurlar olarak incelenmiştir. iv"Tasavvuf" bahsinde ise; a) Tasavvufla İlgili Unsurlar b) Bazx Mutasavvıflar başlıkları altında tasavvuf! unsurlar ve Dîvân'da geçen mutasavvıflar verilmiştir. "Tasavvufla İlgili Unsurlar" bölümünde; vahdet-i vücûd, tecellî, merâtib-i erbaa, kendini bilmek vb. incelenmiştir. Bazı Mutasavvıflar başlığı altında ise Dîvânda geçen dört mutasavvıf (1. Ethem, H. Mansûr, A. Geylânî, Şeyh San'an) kısaca anlatılmıştır. Çalışmanın sonunda, sonuç ve bibliyografya yer almak tadır. Şiirlerinde nefsin terbiyesini esas alan Eşrefoğlu Rûmî, dinî akidelerden çok tasavvufî akidelere yer vermiştir. Ve bunu da samimi bir üslûpla bizlere kadar ulaştırmıştır.

Kemal Ümmi Divanı

Akşemseddin'in eserlerinin dini-tasavvufi açıdan tahlili

Hayreti Divanı'nda maddi kültür unsurları

Bursalı Lami'i Çelebi İbret-nüma (inceleme-metin)

Şeyh İlahi'nin Esrar - Namesi: Hayatı - eserleri - inceleme - metin

Yunus Emre Divanı (inceleme-metin) (2 cilt)

İki dilli türk çocuklarına Türkçe öğretimi ders kitaplarında kültür aktarımı üzerine bir değerlendirme (Türkçe ve Türk Kültürü ders kitapları 1-8)

Bu araştırmada, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından 2019-2020 eğitim-öğretim yılından itibaren yurt dışında yaşayan iki dilli Türk çocuklarına okutulmak için hazırlanan Türkçe ve Türk Kültürü ders kitaplarındaki Türk kültürüne ait bilgileri saptamak ve kültür aktarımını incelemek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda sekiz farklı seviyeden oluşan ders kitaplarının içeriğinde bulunan metinler ve etkinliklerin hangi kültürel öğeleri içerdiği, bu öğelere ne sıklıkta yer verildiği ve kültür aktarımı açısından düzeyi tespit edilmiştir. Nitelikli ve işlevsel ders kitapları başarılı bir dil öğretimini ve kültür aktarımını sağlayan bireyin toplumla güçlü bağlarını oluşturmasını sağlayan en önemli faktördür. İyi bir ders kitabı yurt dışındaki Türklerin kendi kültürleriyle bağ kurmalarını büyük oranda etkileyecek ve hatta yön verecektir. Araştırmada, Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı'nın 15.05.2018 tarihli ve 77 sayılı kararı doğrultusunda Millî Eğitim Bakanlığı tarafından 1. seviye, 2. seviye, 3. seviye, 4. seviye, 5. seviye, 6. seviye, 7. seviye ve 8. seviye için hazırlanmış Türkçe ve Türk Kültürü ders kitaplarındaki metinlerde ve etkinliklerde yer alan kültürel ögeler "Metinlere Yansıyan Kültürel Öge ve Alt Ögeler" ölçeği temel alınarak belirlenmiş, bu kültürel ögelerin metinler ve etkinlikler içindeki kullanım sayıları tespit edilmiş ve temalardaki kullanım sıklığı saptanmıştır. Günlük yaşam, kişiler arası ilişkiler, değerler ve eğitimi, edebiyat, sanat ve müzik, gelenekler ve folklor, sosyal yaşam, coğrafya ve mekanın yer aldığı ölçeğe kültürel çeşitlilik başlığı da eklenerek kapsamı genişletilmiştir. İçerik analizi yöntemi kullanılarak gerçekleştirilen çalışmada ders kitabı aracılığıyla aktarılması hedeflenen kültürel unsurlar sistematik bir şekilde ele alınmıştır. Bulgular, Türkçe ve Türk kültürü ders kitaplarında çok fazla kültürel ögeye yer verildiğini, bu ögelerin görsellerle ve etkinliklerle desteklendiğini göstermektedir. Ders kitaplarında bazı kültürel ögelere yoğun bir şekilde yer verilirken bazı ögelerin ise yeterince temsil edilmediği görülmektedir. Bu bağlamda, ders kitaplarında yer alan kültürel ögelerin kitaplarda dengeli bir dağılım göstermediği, bu durumun ise öğrencilerin kültürel çeşit kapsamlı bir şekilde anlamalarını zorlaştırabileceği sonucuna varılmaktadır. İki dilli Türk çocuklarının kendi kültürlerini tanıması, benimsemesi ve sürdürebilmesi için ders kitaplarında kültürel ögelerin dengeli bir şekilde yer alması öğrencilerin kültürel farkındalık kazanmasını için oldukça önemlidir. Gelişen teknolojik imkanlara rağmen ulaşılabilirlik ve kullanılabilirlik açısından büyük önem taşıyan ders kitapları, iki dilli Türk çocuklarının sistematik bir şekilde ana dillerini ve öz kültürlerini öğrenmeleri, korumaları, geliştirilmeleri açısından önemli bir işlev üstlenmektedir. Bu bağlamda, ders kitaplarında yer alan kültürel ögelerin incelenmesi kültür aktarımının önemini ortaya koyma açısından büyük önem taşımaktadır.

Türkçe dersinde açık uçlu soruların öğrencilerin okuduğunu anlama başarısına etkisi

Yaşam içerisinde her insan farkında olarak ya da olmayarak pek çok soru sorar. Soru eğitim-öğretim faaliyetlerinin önemli bir bileşenidir. Bu araştırmanın amacı Türkçe dersinde açık uçlu sorular kullanılarak gerçekleştirilen ölçme ve değerlendirme uygulamalarının öğrencilerin okuduğunu anlama (anlama, söz varlığı ve akıcı okuma) becerileri üzerindeki etkilerini hem nicel hem de nitel bulgulara dayanarak ortaya koymaktır. Bu araştırmada karma yöntemi benimsenmiştir. Nicel araştırma yönteminin desenlerinden ön test-son test gruplu deneysel desen, nitel araştırma yönteminin ise durum çalışması deseni benimsenmiştir. Araştırmanın örneklem grubunu 2024-2025 eğitim-öğretim yılının II. döneminde Mersin ilinde MEB'e bağlı bir devlet ortaokulunda öğrenim görmekte olan (deney grubu 20, kontrol grubu 20) 40 tane 7. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Nicel veriler toplanırken Türkçe başarı testi, nitel veriler toplanırken yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Deneysel işlem sürecinde kullanılacak olan açık uçlu soru formları oluşturulurken MEB, 2019 TDÖP esas alınmıştır. Veriler analiz edilirken nicel yöntemde SPSS kullanılmış nitel yöntemde ise betimsel analiz ve içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırma sonucunda Türkçe dersinde açık uçlu soru kullanımının öğrencilerin okuduğunu anlama becerisini geliştirdiği; söz varlığı, anlama ve akıcı okuma başarısını olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir. Bu durumun yanı sıra deneysel işlem sürecinde açık uçlu soru kullanımının öğrencilerin açık uçlu soruya karşı bakış açılarını ve bilgilerini de olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir.

Türkçenin yabancı çocuklara öğretiminde fabl kullanımının değerler eğitimine etkisi üzerine bir inceleme- La Fontaine örneği

Bu çalışmanın amacı, yabancı dil olarak Türkçe öğrenen çocuklara değerler eğitiminde fabl türünün etkisini incelemektir. Çalışmanın çıkış noktası, yabancı çocuklara Türkçe öğretimi alanında, fabl türünden değerler eğitimi açısından çok az faydalanılmış olmasıdır. Araştırmada fabl türü, çocuk okurun kendisini kahramanın yerine koyarak olayların içine girmesini eğlenceli bir şekilde sağlaması ve yazılış gayesinin değer kazanımı olması gerekçesiyle tercih edilmiştir. Çalışma nitel araştırma türünde olup, çalışmada literatür taraması yapılmıştır. Çalışmaya öncülük etmesi bakımından öncelikle yabancı çocuklar için kaleme alınmış Türkçe ders kitapları evreninden, Yunus Emre Enstitüsünün yabancı çocuklar için Türkçe ders kitaplarından "Türkçe Öğreniyorum" (Türkçe Öğreniyorum Ders Kitapları 1,2,3,4, 2015) ders kitapları ve çalışma kitapları (Türkçe Öğreniyorum Çalışma Kitapları 1,2,3,4, 2015) ayrıca yine Yunus Emre Enstitüsünün "Çocuklar İçin Türkçe" ders kitapları serisi (Çocuklar İçin Türkçe 1,2 ) örneklemi seçilmiştir. Çalışmada, Türkçe öğrenen yabancı çocuklar için Türkçe ders kitabı niteliğinde hem dünyada hem Türkiyede birçok şubesi olan Yunus Emre Enstitüsünün çocuklar için kaleme aldığı ders kitapları ve çalışma kitapları incelemeye alınmıştır. Yunus Emre Enstitüsü kitapları; kurumun kurumsal olması ve yabancılara Türkçe öğretiminde en çok kullanılan çocuk kitapları olmaları sebebiyle "Türkçe Öğreniyorum" ders kitapları ve çalışma kitapları seti ve çocuklara yönelik başka bir ders kitabı olmaması açısından "Çocuklar İçin Türkçe (ÇİT)" setleri tercih edilmiştir. İncelenen bu kitaplarda fabl türüne rastlanmayarak, alanda fablın gereken değeri görmediği tespit edilmiş ve literatür taraması yapılarak, alanyazında fabl türünden yabancı çocuklara Türkçe öğretiminde çok az faydalanıldığı görülmüştür. Bu eksikliklerden yola çıkarak bu çalışmada, fabl kullanımının değerler eğitimine etkisini incelemek maksadıyla yararlanma hedefini incelemek üzere Orhan Veli Kanık'ın düzenlemesini yaptığı, Yapı Kredi Yayınları tarafından ilk baskısı 2013 yılında yapılan, La Fontaine Masallarının 2020 yılında yayımlanan 24. baskısı seçilmiştir. Çalışma, Millî Eğitim Bakanlığınca kazandırılması hedeflenen 10 kök değere ilaveten belirlenen 31 değer kapsamında incelemeye alınmıştır. Çalışma sonucunda, yabancı çocuklara Türkçe öğretiminde fabl kullanımının değerler eğitimine ve öğreticinin hassasiyetiyle Türk millî değerlerinin aktarılmasına katkısı olabileceği tespit edilmiştir. Verilerin desteklenmesi amacıyla 1 yabancılara Türkçe öğreticisinin görüşü alınmıştır. Ayrıca alana farklı bir bakış açısıyla yaklaşmak için 3 psikolog görüşü alınarak yorumlanmıştır.

Milli Eğitim Bakanlığının tavsiye ettiği 100 temel eser'deki hikaye kitaplarının ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinin zihinsel becerilerini geliştirmedeki işlevleri

Bu araştırmanın amacı 100 Temel Eser'de yer alan hikâye kitaplarının ilköğretimikinci kademe öğrencilerinin zihinsel becerilerini geliştirmedeki işlevlerini irdelemektir.Çalışmanın ilk kısmında 100 Temel Eser genel olarak değerlendirilmiştir. Daha sonraZihinsel (Bilişsel) Alan ve bu alanda çalışmış kuramcıların fikirlerine yer verilmiştir. Yinebu bölümde ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinin zihinsel gelişimleri hakkında bilgiverilmiştir. Çünkü çocukların zihinsel gelişimleri için seviyelerine uygun kitaplarokumaları çok önemlidir. Çocuklara verilecek her türlü metnin zihinsel iletiler yönüyleözenle seçilmiş olması gerekmektedir. Bu sebeple; çalışma için 100 Temel Eser'de yeralan hikâye kitaplarından 4 tanesi seçilmiştir. Bu kitaplar; Dede Korkut HikâyelerindenSeçmeler, Mevlana'nın Mesnevisinden Seçme Hikâyeler, İnsan Ne İle Yaşar, Yalnız Efeadlı hikâye kitapları ve bu hikâye kitaplarının içinde yer alan 78 hikâyedir.Hikâye kitapları, Türkçe Öğretim Programında yer alan Eleştirel Düşünme ve YaratıcıDüşünme zihinsel becerilerinin, altı adet alt zihinsel becerileri çerçevesinde incelenmiştir.Bu beceriler; Kuşku Temelli Sorgulayıcı Bir Yaklaşımla Konulara Bakma Becerisi, Sebepsonuçİlişkilerini Bulma Becerisi, Çıkarımda Bulunma Becerisi, Olaylara Farklı BakabilmeBecerisi, Sorunlara Benzersiz ve Kendine Özel Çözümler Bulma Becerisi, Bir Fikre ÇokFarklı Açılardan Bakma Becerisi'dir.Son olarak hikâyeler tek tek incelenerek hikâyelerde hangi zihinsel unsurlara yerverildiği tespit edilmiştir. Ve bu tespitlerden yola çıkılarak değerlendirmeler ve yorumlaryapılmıştır.

Dîvânu Lugâti't-Türk'te yer alan yabancılara Türkçe öğretimi unsurları

Bu araştırmanın temel amacı, Dîvânu Lugâti't-Türk'te yer alan yabancı dil öğretim unsurlarını incelemek ve bu unsurları günümüz eğitim sisteminde uygulamaya yönelik değerlendirmelerde bulunmaktır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma modeli olarak belge taraması seçilmiş ve veri analizi tekniklerinden de içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma içerisinde ikincil veri kaynaklarına da başvurulmuştur. Çalışma sonunda elde edilen bulgular; Dîvânu Lugâti't-Türk'te yer alan dil öğretim unsurlarının günümüzde yeterince bilinmediğini ortaya koymaktadır ve mevcut dil öğretim tekniklerindeki hataların bir an önce giderilmesi gerektiği yönündedir. Anahtar Kelimeler: Yabancı Dil, Türkçe, Dîvânu Lugâti't-Türk

Dîvânu Lugâti't-Türk'te yer alan atasözlerinin yabancılara Türkçe öğretiminde kültür aktarımına katkısı üzerine bir değerlendirme.

Bu araştırmanın temel amacı, Türkçeyi yabancılara öğreten en eski eser olarak kabul edilen Dîvânu Lugâti't-Türk'te yer alan atasözlerini incelemek ve bu atasözlerinin kültür aktarımına katkısını belirlemektir. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma modeli olarak belge taraması seçilmiş ve veri analizi tekniklerinden de içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma içerisinde ikincil veri kaynaklarına da başvurulmuştur. Yabancılara Türkçe öğretirken kültür aktarımının önemi aşikardır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, yabancılara Türkçe öğretimi alanında başvuracağımız en önemli eserlerden olan Dîvânu Lugâti't-Türk'ten yeteri kadar faydalanılmadığı görülmüştür. Bu bağlamda, Dîvânu Lugâti't-Türk'te yer alan atasözlerine yabancılara Türkçe öğretiminde yer vermenin kültür aktarımına katkıda bulunacağı düşünülmüştür. Anahtar Kelimeler: Yabancılara Türkçe Öğretimi, Dîvânu Lugâti't-Türk, Atasözleri, Kültür Aktarımı.

Türk edbiyatının hayalperest çocuğu fantastik edebiyatın ortaokul (5,6,7,8) sınıflar Türkçe ders kitalarına yansıması

Türkçe öğretimi, genel olarak belirlenen amaç ve kazanımlara uygun olarak yapılır, bunu yapabilmek ancak doğru seçilen metinlerle mümkündür. Seçilen bu metinler Türkçe öğretiminin temel araçlarıdır. Ortaokul Türkçe kitaplarında yer alan metinler, bir yönüyle amaç ve kazanımlara göre hayal gücünü alabildiğine geniş kullanabilen, yerine kendini koyabilen, nesnel gerçekliği değiştirerek veya bozarak düşsel bir yaşamın oluşturulduğu kurmaca alemde yapılan gizemli yolculuğa davet etmelidir. Bu amaçlar doğrultusunda kitaplarda yer verilecek bir metin türü de fantastik metindir ve bu metinlerin ortaokul ders kitaplarında belirlenen amaç ve kazanımlara ulaşmada bu türe yeterince yer verilmediği gözlemlenmiştir.