Cerebrolysin'in sıçanlarda favipiravir ile indüklenen beyin hasarına etkisi: Biyokimyasal ve histopatolojik değerlendirme

Amaç: Sıçanlarda favipiravirin olası beyin oksidatif hasarına karşı cerebrolysinin koruyucu etkisini biyokimyasal ve histopatolojik olarak araştırmaktır. Materyal ve Metot: Deney hayvanları dört gruba ayrılmıştır: sağlıklı (SG), tek başına 2.5 mL/kg cerebrolysin (CER), tek başına 400 mg/kg favipiravir (FAV) ve 2.5 mL/kg cerebrolysin+400 mg/kg favipiravir (CFAV). Favipiravir günde iki kez oral, cerebrolysin ise günde bir kez intraperitoneal yoldan bir hafta boyunca verilmiştir. Bu sürenin sonunda tüm hayvanlar sakrifiye edilmiş ve beyin dokuları biyokimyasal ve histopatolojik inceleme için toplanmıştır. Bulgular: Biyokimyasal bulgularımız, favipiravirin beyin dokusunda oksidan bir parametre olan malondialdehit (MDA) düzeylerinin artışına (p<0.001), total glutatyon (tGSH; p<0.001), süperoksit dismutaz (SOD; p<0.001) ve katalaz (CAT; p<0.001) gibi antioksidan düzeylerinin ise azalmasına yol açtığını göstermiştir. Histopatolojik olarak ise favipiravir beyin dokusunda belirgin hemoraji, inflamatuar hücre infiltrasyonu ve neovaskülarizasyona yol açmıştır. Cerebrolysin tedavisi, beyin dokusunda favipiravirin neden olduğu MDA (p<0.001) düzeylerindeki artışı, tGSH (p<0.001), SOD (p<0.001) ve CAT (p<0.001) düzeylerindeki düşüşü istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde baskılamıştır. Ayrıca, cerebrolysin hayvanların beyin dokusundaki histopatolojik hasarı büyük ölçüde hafifletmiştir. Sonuç: Biyokimyasal ve histopatolojik kanıtlarımız, favipiravirin sıçanların beyin dokusunda oksidan/antioksidan dengesini oksidanlar lehine değiştirdiğini ve ciddi oksidatif hasara neden olduğunu göstermektedir. Bulgularımız, cerebrolysinin favipiravir ile indüklenmiş oksidatif beyin hasarının tedavisinde yararlı olabileceğini işaret etmektedir.