Cerrahi profilaksi uygulamalarının değerlendirilmesi

Sağlık bakımı ile ilişkili enfeksiyonlar (SBİE) hasta morbidite/mortalitesinde artışa, hastanede kalış süresinde uzamalara, iş gücü ve üretkenlik kaybına, maliyet artışlarına ve kullanılan antibiyotikler ile dirençli mikroorganizmaların artışına neden olmaktadır. Cerrahi alan enfeksiyonları (CAE) SBİE'ler arasında en yaygın görülen enfeksiyonlar arasında yer almakta ve sağlık bakım tesislerinde ek maliyetlere neden olmaktadır. Cerrahi alan enfeksiyonlarını önlemek için cerrahi profilaksi'nin (CP) de içinde olduğu stratejiler mevcuttur. Bu çalışmaya 11.08.2020-28.02.2021 tarihleri arasında Genel Cerrahi, Beyin ve Sinir Cerrahisi, Ortopedi ve Travmatoloji Kliniklerindeki 1913 ameliyat dahil edilerek CP uygulamaları değerlendirilmiş ve SPSS istatistik programı ile analizleri yapılmıştır. Tüm istatistikler için anlamlılık p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Cerrahi profilaksi uygunluğu ulusal ve uluslararası rehberler baz alınarak belirlenirken, ameliyata spesifik kullanılan antibiyotik, antibiyotiğin uygun doz ve uygun zamanda verilmesi, uygun süre devam etmesi CP tam uygunluğu olarak kabul edilirken diğer tüm durumlar CP uygunsuzluğu olarak kabul edildi. Ameliyatlardaki hastaların yaş ortalaması 47.4±19.6 ve %50.2'si erkektir. Uygunsuz CP oranı %73.9 olarak tespit edildi ve uygun olamayan 500 ameliyat arasında en çok görülen uygunsuzluk nedeni postoperatif profilaksinin devam etmiş olması iken, onu sırasıyla profilaksi endikasyonu olmadığı halde verilen profilaksi, başlangıçta uygun antibiyotik ile başlanan profilaksinin postoperatif olarak farklı bir antibiyotik ile devam ettirilmesi, başlangıçta uygun olmayan antibiyotik kullanımı ve profilaksi endikasyonu olmasına rağmen verilmeyen uygunsuzluk nedenleri takip etmekte idi. Klinikler arasında CP devam süresi değerlendirildiği Ortopedi ve Travmatoloji Kliniğinde devam eden süreden dolayı anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p<0.001). 24 saatten uzun süren CP uygulamaları CAE gelişimi açısından anlamlı bulunmamıştır (p=0.23). Cerrahi profilaksi uygunsuzluğu hastaların mortalite, morbiditesini, sağlık kuruluşundaki maliyet ve antibiyotik direnç durumu gibi faktörleri olumsuz etkileyebilecek bir durum olup, uyumu artırmak için CP ekibi oluşturularak yerel rehberlerin gözden geçirilmesi, hastane bazlı spesifik elektronik sistemlerin geliştirilmesi, sürekli eğitimlerin ve kontrol programların oluşturulması için çalışmaların artırılması gerekmektedir.