Çeşitli bitkisel kaynaklardan temiz etiketli antioksidan eldesi ve üretimi optimizasyonu

Bu çalışmada, Box-Behnken deney tasarım metoduyla farklı parametreler kullanılarak kırmızı pancar, pitahaya, karanfil, çarkıfelek meyvesi, isveç pazısı bitkilerinden ekstrakt elde edilmiştir. Elde edilen ekstraktların sindirim aşamasında toplam antioksidan kapasitesi, toplam fenolik madde miktarı, biyoyararlanım, betalain profili ve karakterizasyon analizleri yapılarak optimum ekstraksiyon ve enkapsülasyon koşulları belirlenmiştir. Kırmızı Pancar ile yapılan çalışmalarda, Box Behnken metoduyla yapılan optimizasyon sonucunda 52,59 C,48,66 dk, 1:5 madde-çözücü oranı ,%2.11 sitrik asit anhidrat oranı en optimum koşullar olarak tespit edilmiştir. Mikrodalga destekli yapılan ekstraksiyonda ise toplam antioksidan kapasitesi ve toplam fenolik madde miktarı daha az bulunduğundan ultrasonik destekli ekstraksiyon ile devam edilmesine karar verilmiştir. Pitahayaha, Karanfil, Çarkıfelek Meyvesi, İsveç Pazısı bitkilerinden de 52,59 oC, 48,66 dk, 1:5 madde-çözücü oranı ,%2.11 sitrik asit anhidrat oranı ile ekstraksiyon çalışmaları yapılmıştır. Kırmızı pancar ekstraktı, bir yüzey yanıt metodu olan Merkezlenmiş Kafes Karışım optimizasyon yöntemi ile maltodekstrin, gam arabik (arap zamkı) ve guargum ile deney modeli tasarlanmıştır. Bu hazırlanan deney modeli sonucunda toplam antioksidan kapasitesi ve toplam fenolik bileşen miktarına göre yanıt optimizasyonu gerçekleştirilmiştir. Maltodekstrin %32, arap zamkı %56, guargum %12 karışım oranları ile kırmızı pancar ve kırmızı pancar, pitahaya, karanfil, çarkıfelek meyvesi, isveç pazısı bitkilerinin ekstraktlarının karşımları ile Liyofilizatör ve sprey kurutucuda enkapsülasyon işlemleri gerçekleştirilmiş. Kırmızı pancar enkapsüle sprey örneği için sindirimsiz aşamada DPPH için 669.45±6.81 mg TE/100 g dw, ABTS için 195.34±6.26 mg TE/100 g dw, toplam fenolik madde miktarı sindirimsiz aşamada: 148.56±2.00 (mg GAE/100g), değeri elde edilmiştir. Kırmızı Pancar Enkapsüle Liyofilizatör örneği için Sindirimsiz aşamada DPPH için 652.38±2.00 mg TE/100 g dw, ABTS için 164.38±2.44 mg TE/100 g dw, toplam fenolik madde miktarı Sindirimsiz aşamada: 140.21±2.00 (mg GAE/100g), değeri elde edilmiştir. Karışık enkapsüle sprey örneği için sindirimsiz aşamada DPPH için: 669.45±4.21 mg TE/100 g dw, Sindirimsiz aşamada ABTS için: 195.95±3.61 mg TE/100 g dw, toplam fenolik madde miktarı sindirimsiz aşamada (mg GAE/100g): 184.03±2.81, bulunmuştur. Karışık enkapsüle Liyofilizatör örneği için sindirimsiz aşamada DPPH için: 672.38±5.92 mg TE/100 g dw, Sindirimsiz aşamada ABTS için: 174.21±3.32 mg TE/100 g dw, toplam fenolik madde miktarı Sindirimsiz aşamada (mg GAE/100g): 182.29±1.33, bulunmuştur. Kırmızı Pancar ekstraktından elde edilen numunedeki toplam fenolik madde miktarı, mide sindirimi aşamasında %72 oranında, bağırsakta %57, sprey kurutucuda elde edilen numunesine mide sindirimi aşamasında %78, bağırsakta %86, liyofilizatörde enkapsüle edilen örneğinde midede %78, bağırsakta %85 oranında toplam fenolik maddenin korunduğu tespit edilmiştir. Ultrason destekli ekstraksiyon metoduyla elde edilen karışık ekstrakt örneğinin midede %62, bağırsakta %54, sprey kurutucuda enkapsüle edilen karışık ekstrakt numunesinde ise mide sindirimi aşamasında %82, bağırsakta ise %85, liyofilizatörde elde edilen karışık ekstrakt numunesi ise mide sindirimi aşamasında %72, bağırsakta ise %76 oranında toplam fenolik maddeyi koruduğu tespit edilmiştir.