Çeşitli bitkisel özütlerin dental erozyonu önleyici etkilerinin in vitro olarak değerlendirilmesi

Bu tez çalışmasının amacı, demleme yoluyla çay haline getirilen, MMP aktivitesini inhibe edebilme özelliğine sahip 5 farklı bitki özünün dentin erozyonunu önleme üzerindeki etkisinin in vitro olarak değerlendirilmesidir. Bu amaçla her biri çekilmiş sığır dişlerinden elde edilen 20 dentin örneğinden oluşan 7 deney grubu [distile su (negatif kontrol), florlu gargara (pozitif kontrol), yeşil çay, kuşburnu, karanfil, nar kabuğu ve üzüm çekirdeği] oluşturulmuştur. Her eroziv atak öncesi 5 dk bitki çayı uygulaması olacak şekilde örnekler 3 gün boyunca günde 3 kez demineralizasyon (%0,3'lük sitrik asit, pH 2,45, 5 dk) ve remineralizasyon (yapay tükürük, 60 dk) siklusuna maruz bırakılmıştır. Deney süreçleri sonunda, dentin örneklerinin tamamının nanoindentasyon ölçümü ile elde edilen sertlik verileri ile birlikte AFM cihazı kullanılarak yüzey pürüzlülüğü ve maksimum derinlik değerleri incelenmiştir. Yüzeyde meydana gelen morfolojik değişiklikler ise SEM ile analiz edilmiştir. Tüm veriler, deney grupları arasında yapılan karşılaştırmalarında Kruskal-Wallis testi, grup içi değerlendirmelerde ise Friedman testi kullanılarak incelenmiş, anlamlılık, p< 0.05 düzeyinde değerlendirilmiştir. Elde edilen verilere göre, en yüksek mikrosertlik değeri, karanfil grubunda görülürken, en düşük mikrosertlik değeri ise üzüm grubuna ait örneklerdedir. Tüm gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunurken, en fazla mikrosertlik değişimi de yine karanfil grubunda görülmüştür. En yüksek yüzey pürüzlülüğü değerleri, flor ve karanfil gruplarında; en az yüzey pürüzlülüğü değeri ise, üzüm grubunda görülmüş, ancak gruplar arasında istatistiksel anlamlılık bulunmamıştır. En fazla maksimum derinlik değeri, karanfil grubunda; en az maksimum derinlik değeri, kuşburnu grubunda elde edilmiş ve bu iki değer arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Nar, Colgate ve kuşburnu gruplarına ait AFM ve SEM görüntülerinde makromoleküler çökeltiler izlenmiştir. Sonuçlara göre, karanfil grubunun yüzey analizlerinde diğer tüm gruplara göre daha iyi sonuçlar gösterdiği, ayrıca karanfil ile birlikte yeşil çayın da dentin erozyonunu önlemede etkili olduğu bulunmuştur.