Çeşitli yöntemlerle doğal potansiyelin zaman serisi analizi

Bu çalışma, İzmir İli, Urla İlçesi Gülbahçe Köyünde belirlenmiş bir alana sabitlenmiş dört adet elektrot yardımıyla 15.06.2013-14.06.2015 ve 24.11.2015-23.11.2017 tarihleri arasında belirli zaman aralıklarıyla kaydedilen ikişer yıllık doğal potansiyel (SP) verilerine uygulanan analizleri içerir. Çalışmada, iki kayıtçıdan birinde kaydedilen verilerin değerlendirmeleri sunulmuştur. Bu analizlerde kullanılan yöntemler; "Eğilimden Arındırılmış Dalgalanma Analizi (EADA)" ve "Güç Spektrumu"dur. 10 dakikada bir kaydedilen doğal potansiyel verileri günlük ortalamaları alınarak analiz edilmiştir. Her iki tarih aralığı için günlük ortalamaları hesaplanan doğal potansiyel verilerinin EADA yöntemiyle ölçekleme katsayısı (alfa) 1., 2. ve 3. dereceden polinomlarla hesaplanmış ve 1,5 değeri civarında bulunmuştur. Serilerin güç spektrumlarının logaritmik ölçekte çizimi yardımıyla elde edilen beta spektral üs değeri 15.06.2013-14.06.2015; 24.11.2015-23.11.2017 tarih aralıkları için sırasıyla 2,01 ve 1,82'dir. Beta spektral üssü ile alfa ölçekleme katsayısı arasındaki ilişkiden yararlanarak, EADA ile hesaplanan değerlere yakın (1,505 ve 1,41) ölçekleme katsayıları hesaplanmıştır. Yapılan analizlerden her iki yıllık sürecin benzer karakteristikte olduğu ve fraksiyonel Brown hareketi yaptığı görülmüştür. Depremlerin doğal potansiyel verilerine olan etkilerini incelemek amacıyla sismik aktivitenin yoğun olduğu 27 Ocak 2017- 2 Temmuz 2017 tarih aralığındaki 10 dakikalık aralıklarla kaydedilmiş doğal potansiyel verilerinin saatlik ortalamaları kullanılarak güç spektrumu grafiği elde edilmiş ve beta spektral üs değerlerine ulaşılmıştır. İzmir- Balıkesir Transfer Zonu'nun yer aldığı bölgeyi de kapsayan 37,81 derece-39,03 derece enlem, 26,12 derece-27,97 derece boylamları arası bölgede meydana gelen depremlerin doğal potansiyel verilerine olan etkisi incelenmiştir. Spektral üs değerlerinin artmasıyla (beta büyük eşit 3) ilişkilendirilen depremlerin meydana geldiği bölgeler incelendiğinde İzmir- Balıkesir Transfer zonu içerisinde yer alan depremlerin genel olarak spektral üs değerlerini ortalamaya göre artırdığı gözlenmiştir.