Cezaevlerinde verilen din ve ahlak eğitiminin mahkûmların davranışları üzerindeki etkileri (İzmir örneği)

Dünyadaki kötülüğün artarak yaygınlaştığı ve insanların kolaylıkla suça karıştıkları bir çağda yaşıyoruz. Yıllar geçtikçe suç oranlarındaki artış ve suç çeşitliliğinin çoğalması, sosyal bir olgu olan suçun önlenmesi için toplumsal bir mücadeleyi de zorunlu kılmaktadır. Suçluların hapsedilerek cezalandırılmasının yanı sıra ıslah edilerek yeniden topluma kazandırılması gerekmektedir. Hükümlülerin suçun pişmanlığını yaşayarak arınmaları, eğitim ve iyileştirme çalışmaları ile ıslah edilerek mahkûmiyet sonrası hayata sorumluluk bilinci kazanmış olarak dönmelerinde din ve ahlak eğitiminin sağlayacağı katkı önemlidir. Mahkûmların dini bilgi düzeylerini yükseltmek, manevi gelişimlerini sağlamalarına yardımcı olmak ve işledikleri suçlardan dolayı pişmanlık duymaları için din ve ahlak eğitiminin kendilerine sunulması gerekmektedir. Ceza İnfaz Kurumlarında yürütülen din ve ahlak eğitimi bir yandan mahkûmların cezaevlerine uyum sağlamasına destek olurken diğer taraftan hükümlülerin rehabilitasyonuna ve tahliyeden sonra toplumsal yaşama yeniden adaptasyonuna katkı sunmaktadır. Hükümlülerin ıslah edilerek iyileştirilmeleri, dini ve ahlaki konularda bilgilendirilmeleri, hüküm giydikleri suçlardan pişmanlık duymaları, cezaevi sonrasında topluma yararlı ve uyumlu birer kişi olarak dönmelerinde ceza infaz kurumlarında yürütülen din ve ahlak eğitimi ile manevi rehberlik çalışmaları son derece önemlidir. Dolayısıyla cezaevlerindeki din ve ahlak eğitiminin suçluların yaşama umutla tutunmalarına yaptığı katkının, farklı suç grupları üzerindeki suçu engellemeye yönelik etkilerinin ve cezaevi öncesindeki dini yeterliliklerinin suçu engelleyebilme durumunun tespit edilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda cezaevlerinde yürütülen din ve ahlak eğitiminin mahkûm davranışları üzerindeki etkilerini görmek için cezaevlerinde bu eğitimi almış hükümlüler içerisinden seçtiğimiz bir örneklem grubu ile cezaevindeyken ve çıktıktan sonra yaptığımız görüşmelerde din ve ahlak eğitiminin mahkumun hayatına katkısını anlamak için böyle bir araştırma yapmaya karar verdik. Araştırmamız cezaevinden çıkmış hükümlülerle yaptığımız görüşmelerin sonucuna göre şekillenmiştir. Araştırma, giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Girişte araştırmanın problemi, amacı, önemi, varsayımları, kapsam ve sınırlılıkları, alanla ilgili yapılan çalışmalar, araştırmanın metot ve tekniği üzerinde durulmuştur. Birinci bölümde Din ve Ahlak eğitimi ile ilgili bazı kavramlar açıklanmıştır. Ayrıca dini ve ahlaki değerler eğitiminin insan hayatına katkısı, bireysel ve toplumsal gelişmeye etkisi, dezavantajlı gruplar üzerindeki etkileri ile cezaevlerindeki din eğitimin tarihçesi üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde cezaevlerinde yürütülen dini ve ahlaki içerikli eğitimler, din ve ahlak eğitimine duyulan ihtiyaç, mahkûmlardaki din algısı, din ve ahlak eğitiminin yeniden suçu önlemedeki etkisi, cezaevlerinde görev yapan din görevlilerinin nitelikleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise cezaevine girip çıkmış katılımcılarla yapılan çalışmalar ve görüşme sonuçları değerlendirilmiştir. Yine yarı yapılandırılmış nitel bir araştırma özelliği taşıyan bu çalışmamızla, örneklem grubu üzerindeki gözlemlerimiz ve görüşmelerimiz neticesinde cezaevinde verilen din ve ahlak eğitiminin mahkûmların davranışları üzerindeki etkileri anlaşılmaya çalışılmıştır. Netice itibariyle cezaevlerinde verilen din ve ahlak eğitimi mahkûmların davranışlarını olumlu olarak etkilemektedir. Anahtar Kelimeler: Din, Ahlak, Cezaevi, Mahkûm, Hükümlü, Değer.