Çin istisnacılığı: Çin'in barışçıl yükselişine kavramsal bir yaklaşım

Günümüzde dünya siyasetinin hangi yöne evrileceğini anlamak adına Asya'nın gelişiminin ve değişiminin göz önünde bulundurulması kaçınılmaz bir gerekliliktir. Bu kapsamda, yükselen bir güç olarak Çin'in kurgulamış olduğu dünya düzeni tasavvurunu, bu düzen içinde kendisini istisnai olarak nasıl konumlandırdığını, diğer aktörlerle olan ilişkilerini nasıl tanımladığını ve evrensellik olgusuna dair yaklaşımını anlamak ayrıca önem arz etmektedir. Yeni küresel düzenin ne yönde şekilleneceğine dair tartışmaların giderek arttığı akademik yazında bu tez, her geçen gün daha güçlü olan Çin'i istisnai kılan olgulara ışık tutmayı, Çin pratiğinin çeşitli alanlarda nasıl yankı bulduğunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma, istisnacılığa dair kapsamlı literatüre açıklık getirmekte, Çin'in "diğer"lerinden hangi yönleriyle, nasıl farklı olduğu iddiasını içeren istisnacılık söylemi ile barışçıl yükselişi ve gelişimini nasıl ele aldığına dair kavrayış sunmaktadır. Bu doğrultuda çalışma, akademik literatür hükümet raporları ve haber makaleleri gibi ikincil kaynaklardan yararlanılan nitel araştırma yöntemine başvurularak oluşturulmuştur. Çalışmada "ahenkli toplum" ve "insanlık için ortak gelecek" başta olmak üzere, Çin'in üst düzey yetkililerinin barışçıl yükseliş paradigması hakkındaki söylemleri analiz edilmekte ve Çin istisnacılığına dair değişen ve gelişen retoriğe katkıları incelenmektedir. Çalışma, Çin istisnacılığının tarihi, kültürel ve stratejik boyutları iç içe geçen çok yönlü bir söylem olarak geliştiğini ortaya koymakta ve Çin'in yükselişini, dış politika tasavvurunu ve uluslararası düzende varlığını nasıl konumlandırdığı anlamak adına önemli bir mercek sağladığı değerlendirilmektedir. Çin istisnacılığı söylemine dair kavram ve söylem analizi olarak bu tez, Çin'in gelişen küresel rolünü çevreleyen söylemi zenginleştirerek uluslararası ilişkiler alanındaki dinamik tartışmalara katkı sağlamayı amaçlamaktadır.