Emotional prosody and accent processing: A bilingual perspective

İnsanlar günlük yaşamlarında konuşulan dili anlamak için farklı türden ipuçları kullanırlar. Dili anlamak, yalnızca gramer ve sözcüklerin işlenmesine değil, aynı zamanda konuşulan dilin ve iletilen mesajların anlaşılmasında önemli bir role sahip olan paralinguistik (konuşma dilinin sözel olmayan yönleri) ipuçlarının işlenmesine de dayanır. Duygusal prozodi, çok önemli paralinguistik ipuçlarından biridir ve bu tezin odak noktasıdır. Konuşma sırasında değişen perde, tını ve ses tonuna bağlı olarak farklı duygu türlerini ileten sözel ipuçlarını ifade eder. Evrensellik Hipotezi, Grup İçi Avantaj hipotezi ve Şive Teorisi gibi farklı teoriler, konuşmayı anlama sırasında duygusal prozodinin ve bununla ilgili ipuçlarının bilişsel olarak nasıl işlendiğini açıklamaya çalışır. Bu tez, iki farklı paralinguistik ipucunun (duygusal prozodi ve aksan) işlenmesini incelemiş ve konuyu bu teoriler perspektifinde tartışmıştır. Bu tezde sorulan 3 temel soru vardır. (1) Çift dilli bireylerin birinci (L1) ve ikinci (L2) dillerinde duygusal prozodiyi kullanmaları değişiklik gösterir mi? (2) Çift dilli bireyler farklı aksanları anadillerinde ve 2ikinci dillerinde farklı şekilde mi işlerler? (3) Duygusal prozodinin işlenmesi evrensel midir yoksa kültüre özgü belirli etkiler gözlemlenebilir mi? Çift dilli (Türkçe-İngilizce) katılımcılara, duygusal prozodileri (mutlu, üzgün, nötr ses tonları) ve aksanları (Türk konuşmacı; İngiliz konuşmacı) bakımından farklılık gösteren Türkçe veya İngilizce cümleler dinletildi. Otomatik duygusal işlemeyi indeksleyen ve, birinci ve ikinci dil arasında değişiklik gösterdiği bilinen P200 komponantını incelemek hedeflenerek elektroensefalografi (EEG) kayıtları alınmıştır. Sonuçlar, Türkçe-İngilizce çift dilli bireylerin, aksana bakılmaksızın, nötr ses tonuyla seslendirilen cümlelere kıyasla, anadillerinde duygusal olarak seslendirilen cümleler duyduklarında daha yüksek P200 genliği gösterdiğini buldu. Bununla birlikte, katılımcılar ikinci dillerinde, duygusal olarak seslendirilen cümlelere kıyasla nötr cümleler için daha yüksek P200 genliği gösterdiler. Genel olarak, bu sonuçlar, uyaranların anadil benzerliğinin, duygusal prozodi işleme için önemli olduğunu (Grup İçi Avantaj hipoteziyle uyumlu olarak), konuşmacıdan bağımsız olarak, duygusal ses tonlarını anadilimizde otomatik olarak işlediğimizi gösterdi.