Çift-fazlı çelik üretimi, çift fazlı çeliklerde martenzit hacim oranı ve morfolojisinin çekme özellikleri üzerine etkisi

ÇİFT-FAZLI ÇELİK ÜRETİMİ, ÇİFT-FAZLI ÇELİKLERDE MARTENZİT HACİM ORANI VE MORFOLOJİSİNİN ÇEKME ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE ETKİSİ (Yüksek Lisans Tezi) Bilge DEMİR GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MAYIS 1997 ÖZET Bu çalışmada, martenzit morfolojisi ve hacim oranının çift-fazlı çeliklerin çekme özellikleri üzerine etkisi araştırılmıştır. Çalışmada % 0.217 C, % 0.971 Mn, % 0.494 Cr ve % 0.437 N i içeriğine sahip Ç. 8620 çeliği kullanılmıştır. 900°C'den suda suverme ile elde edilen başlangıç mikroyapısından (martenzit) ince (SS), 900°C'den fırında soğutma ile elde edilen başlangıç mikroyapısından (ferrit+perlit) kaba (FS) ve ısıl işlem görmemiş başlangıç mikroyapısından (ferrit+perlit) orta tane boyutuna sahip (BS) çift-fazlı çelikler kritik tavlama sonrasında suda suverme ile üretilmiştir. Bu mikroyapılarda martenzit hacim oranı 726°C ve 740°C'lerde tavlama sonrasında suda suverme ile %30 ve %40 olarak sabit tutulmuştur. Sabit martenzit hacim oranlarında, ince çift-fazlı mikroyapının orta ve kaba yapılara oranla daha iyi çekme özelliklerine sahip olduğu görülmüştür. Martenzit hacim oranının artması ile bütün yapıların dayanımları artarken sünekliklerinin azaldığı tespit edilmiştir. SS çelikleri ve üretilen diğer çift-fazlı çelikler orijinal Ç8620 çeliğinden daha yüksek akma ve çekme dayanımı göstermiştir. Buna karşın SS726 çeliğinin orijinal Ç8620 çeliği ve diğer çift-fazlı çeliklerden daha iyi süneklik değerlerine sahip olduğu gözlenmiştir. SS ısıl işlemi diğer çift-fazlı çelik üretim ısıl işlemleri ile karşılaştırıldığında, en iyi çekme özelliklerine sahip çift-fazlı çelik üretimi için cazip bir ısıl işlemdir. Bilim Kodu : 626.19.01. Anahtar Kelimeler : Çift-fazlı çelik, martenzit morfolojisi, martenzit hacim oranı Sayfa Adedi : 90 Tez Yöneticisi : Yrd. Doç. Dr. MEHMET ERDOĞAN