Çiftçilerin lisanslı depoculuk sistemini benimsemesi ve kullanım düzeylerinin belirlenmesi: Yozgat ili örneği

Tarım ürünlerinin belirli bir döneminde üretilmesi ve yıl boyu tüketilmesi nedeniyle depolama ihtiyacı ön plana çıkmaktadır. Tarım ürünlerinin uygun koşullarda saklanması için lisanslı depolar sistemleri (LDS) bulunmaktadır.Depolamanın asıl hedefi ürün çeşidine göre kalite kaybına neden olmadan uygun değer koşullarda ürünü korumaktır. Türkiye'de en fazla Orta Anadolu bölgesinde lisanslı depo kurulmuş olması nedeniyle Yozgat ili araştırmanın evreni olarak seçilmiştir. Bu tez çalışmasının başlıca amaçları, LDS'nin Yozgat ili Sarıkaya ilçesinde mevcut durumunu ortaya koymak, çiftçilerin LDS kullanımında karşılaştıkları sorunlar ve kısıtlamaları belirlemek ve çiftçilerin LDS kullanma niyetlerine etki eden faktörlerin belirlenmesidir. Bu amaçlara ulaşmak için örneklem yoluna gidilerek 212 örneklemin yeterli olacağına karar verilmiştir. Araştırmada LDS'yi kullanmayı sürdürme niyeti faktör analizi ve yapısal eşitlik modelleri aracılığı ile analiz edilmiştir. Yapılan araştırmalar sonucunda LDS kullanımına ilişkin sorunlar ve kısıtlamalar önem sırasına göre; ödeme süresinin gecikmesi, küçük toprak sahibi çiftçiler için sınırlı erişim, çiftçiler tarafında LDS'nin iyi bilinmiyor olması ve yüksek nakliye maliyetleri bulunmaktadır. Çiftçilerin %98'inin LDS'yi güvenli bulduğu, %83'ünün fiyat beklentisini karşıladığı ve %80'nin LDS den olumlu etkilendiği tespit edilmiştir. Çiftçilerin LDS'yi kullanmayı sürdürme niyeti üzerinde algılanan faydanın etkisi %50, sosyal yenilikçiliğin %7 pozitif etkisi olduğu hesaplandı. Algılanan fayda üzerinde algılanan maliyetin etkisinin %34 ve algılanan maliyet üzerinde organizasyonel faydanın etkisinin %56 olduğu görülmüştür.