Çingizli hakimiyetinin tesis edildiği dönemde Moğol asıllı ve Moğollaşmış boylar

Dünya tarihinin en önemli hadiselerinden birini Moğolların lideri olan Çingiz Han'ın (1206-1227) faaliyetleri ile ona bağlı gelişen olaylar teşkil etmektedir. Cihana hâkim olma düşüncesini, Tanrıdan aldığı güç ile ideale dönüştüren Çingiz Han'ın eşine az rastlanır liderlik vasıfları sayesinde teşkilatlanan Moğollar, çok kısa sürede kendilerinden kat kat kalabalık kavimleri itaatleri altına almayı başarmıştır. Böylece o döneme kadar büyük bir kısmını hiç bilmedikleri çok geniş coğrafyalara hükmedip bu kavimleri bir imparatorluk bünyesinde birleştirerek dünyada yeni bir nizamın müessisi olmuşlardır. XIII. yüzyılda Moğolistan'da ve çevresinde ki coğrafyada büyüklü küçüklü birçok boy bulunmaktaydı. Bu boyların büyük kısmı siyasi olarak bağımsız şekilde hareket ederken, boy liderleri birbirlerine üstünlük kurabilmek için sürekli mücadele içinde bulunmuşlardır. Çingiz Han'ın ortaya çıktığı zaman bu bölgede Merkitler, Kereyitler, Naymanlar üstünlüğü ellerinde tutuyorlardı. Bunlardan başka Celayirler, Öngütler, Sulduslar, Kongıratlar, Tumatlar gibi kavimler de bölgede yaşamaktaydılar. Üstün askeri yeteneği ile Çingiz Han sürekli rekabet halinde olan bu boylarla mücadele etmiş, kısa sürede hepsini bir bayrak altında toplayarak büyük bir İmparatorluk kurmayı başarmıştır. Tez toplamda üç bölümden oluşmakta olup, birinci bölümde Çingiz Han'dan önce Asya'daki hakimiyetlerin genel durumu hakkında bilgi verilirken, ikinci ve üçüncü bölümde XII. ve XIII. yüzyıl Türkistan'daki boy ve kabileler, Kalmuklar, Öngütler, Celayirliler, Tumatlar, Naymaklar ve Merkitler hakkında bilgi verilecektir. Bu çalışmada elde olan kaynakların verdiği bilgilere göre Moğol ve Moğollaşmış boyların tarihi kökenlerine değinip Çingiz Han zamanı dönemindeki tarihler hakkında bilgi verilmeye çalışılmıştır. Elbette ki verilen bilgiler zaman içerisinde ortaya çıkan kaynaklarla beraber bu boylar hakkındaki bilgilerimiz daha açık ve belirgin olacaktır.