Çinilerde kullanılan klasik Kütahya çini desenleri

ÖZETÇ N LERDE KULLANILAN KLAS KKÜTAHYA Ç N DESENLERAkba Uyanık, ZeynepYüksek Lisans, Geleneksel Türk El Sanatları Anabilim DalıTez Danı manı: Prof. Tevhide ÖZBA IMayıs-2006Ara tırmada, geleneksel sanatlarımızdan biri olan çini sanatıyla ilgili literatürtaraması yapılarak, klasik Kütahya çini desenlerini kullanarak üretim yapan atölyeler,Kütahya çini müzesi ve özel koleksiyonlardaki klasik Kütahya çinilerine ula ılarakbunların ı ı ı altında, çinilerde kullanılan klasik Kütahya çini desenleride erlendirilmi tir.Ara tırmanın evrenini, Kütahya çini müzesinde yer alan çiniler, Kütahya'dakiklasik Kütahya çinileriyle süslü tarihi eserler, özel müze ve koleksiyonlardaki klasikKütahya çinileri ile günümüzde klasik Kütahya çini desenlerini kullanan atölyelerolu turmaktadır. Ara tırmanın evreninden Kütahya çini müzesindeki 12 eser, RıfatÇini özel koleksiyonundan 20 eser, Suna ve nan Kıraç vakfı özel koleksiyonundaki12 eser, Yetik çiniden 3 adet çini deseni, Elhamra çiniden 15 tane klasik Kütahyaçini deseni, Azim çiniden 7 adet çini deseni ara tırmada örneklem olarak alınmı tır.Ara tırmada yer alan 33 desenin çizimleri, 69 çininin de foto raflarıyla birlikteözellikleri hakkında bilgilere yer verilmi tir. Yapılan ara tırma 5 bölümden ve 155sayfadan olu maktadır.Ara tırma sonucunda1) Kütahya Ticaret Odası'na kayıtlı 108 atölyeye ula ılmı , bu atölyelerden birikapanmı , ikisi faaliyet gösteren üç atölyenin klasik Kütahya çini desenlerinikullandıkları tespit edilmi tir. Faaliyet gösteren di er atölyelerin ise siparioldu unda klasik Kütahya çini desenleri ile üretim yaptıkları atölyelerleyapılan görü meler sonucunda anla ılmı tır.2) Klasik Kütahya çini desenleri znik desenlerinin yanında daha kaba, estetikaçıdan göze daha az hitap etmesi ve talebin znik desenlerine göre az olmasıbu desenlerin atölyeler tarafından tercih edilmemesine neden olmaktadır.3) Faaliyet gösteren atölyelerin en çok tercih ettikleri klasik Kütahya çinidesenleri karanfil, yıldız geçme, elhamra olarak bilinen desenlerdir.4) Günümüzde Kütahya da üretilen çinilerde ço unlukla znik çini desenlerininkopyaları ve bunlardan üretilen yeni kompozisyonlar kullanılmaktadır.Ara tırma sonucunda ortaya çıkan bulgulara dayalı olarak ara tırmacıtarafından ortaya konulan önerilere yer verilmi tir.