Cinsel disfonksiyon oluşturulmuş yetişkin erkek sıçanlarda kronik asprosin uygulamasının erkek üreme sistemi üzerinde olası etkilerinin araştırılması

Beyaz yağ doku hücrelerinden salgınan asprosin, açlık esnasında dolaşıma hızlı bir şekilde glikoz salınımına sebep olarak hepatik glikoz salınımını modüle eden protein yapılı bir glukojenik adipokindir. Asprosinin cAMP'ye bağlı bir yol aracılığıyla kan-beyin bariyerini geçerek oreksijenik AgRP nöronlarını doğrudan aktive ettiği ve OLFR734 adlı olfaktör reseptör aracılığıyla spermlerin fertilizasyonu için gerekli mobiliteye erişmesinde de görev aldığı bilinmektedir. Testis gibi üreme organlarının da tıpkı beyin gibi her an serbest glikoza ihtiyaç duyması, asprosinin karaciğerden glikoz salınımını modüle etme yeteneği sayesinde üreme fonksiyonları üzerinde de önemli bir role sahip olabileceğini düşündürmektedir. Bu düşünceden hareketle çalışmamızda, asprosinin hipotalamus-hipofiz-gonadal aks üzerindeki muhtemel fizyolojik rollerini ve paroksetin kaynaklı cinsel fonksiyon bozukluğu oluşturmuş sıçanlarda üreme fonksiyonları üzerindeki etkilerini ortaya çıkarmayı amaçladık. Tez çalışmamızda 60 adet Sprague Dawley ırkı erkek sıçan kullanılarak kontrol, sham kontrol, paroksetin, asprosin ve paroksetin+asprosin grupları (n=12) oluşturuldu. Oral gavaj yoluyla paroksetin (20 mg/kg/gün) uygulanırken, asprosin infüzyonu (500 ng/kg/gün) intraserebroventriküler kanül ile sağlandı. Davranış deneylerinin ardından sıçanların dekapitasyonu gerçekleştirilerek serum hormon düzeyleri, sperm parametreleri, histolojik incelemeler ve gen ifadesi analizleri için vücut sıvıları (kan, sperm) ve ilgili dokular (testis, beyin) alındı. Veriler değerlendirilirken SPSS23 programı kullanılarak p değerinin 0.05'ten küçük olduğu durumlar anlamlı kabul edildi. Çalışmamız sonucunda, asprosin infüzyonunun davranış deneylerinde ereksiyonu teşvik ettiği ve ejekülasyona ulaşmayı kolaylaştırarak cinsel motivasyonu artırdığı görüldü. Histolojik incelemelerde, paroksetin grubu sıçan testislerinde interstisyel alanda ödem ve vasküler konjesyon ile birlikte seminifer tübül bazal membranlarında ayrılmalar görülürken paroksetin+asprosin grubu sıçanlarında anlamlı iyileşmeler vardı (p<0.05). Gruplar arasında epididimis ağırlığı açısından farklılık yokken, paroksetin uygulamasının sperm konsantrasyonunu kontrol grubuna göre azalttığı (p<0.05) ve asprosinin sperm konsantrasyonunu ve total motiliteyi kontrol ve paroksetin grubuna kıyasla artırdığı görüldü (p<0.01). Serum hormon düzeyleri ile ilgili incelemelerimizde asprosinin prolaktin seviyesini azalttığı (p<0.05) oksitosin seviyesini artırdığı görüldü (p<0.01). PCR çalışmalarımızda, paroksetinin hipotalamusun DMH, ARC ve RP3V bölgelerinde kisspeptin ve RFRP3 ifadeleri üzerinde bir etkisi olmadığı görülürken, asprosin uygulanan grupta DMH bölgesindeki kisspeptin ve RFRP3 ifadelerinin kontrol, sham kontrol ve paroksetin gruplarına kıyasla anlamlı olarak arttığı görüldü (p<0.05). Paroksetin+asprosin grubunda kisspeptin ifadeleri asprosin grubuna kıyasla anlamlı olarak düşük bulunsa da diğer gruplara kıyasla anlamlı farklılık ifade etmemekteydi. Sonuç olarak asprosin uygulamasının erkek sıçanlarda üreme fizyolojisi üzerindeki potansiyel etkisi kapsamlı olarak ilk kez bu tez çalışmasıyla incelenmiştir. OLFR734 reseptörü ile etki eden asprosinin koku feromonları yoluyla erkek üremesindeki olumlu etkileri ve üremenin merkezi kontrolündeki muhtemel rolleri ortaya koyulmuştur. Çalışmamıza ait veriler, asprosinin ve dolayısıyla adipoz dokunun erkek üreme fizyolojisinde önemli rolleri olabileceğine dair güçlü kanıtlar barındırmaktadır.