Cinsiyet kalıpyargıları, özdeşim gücü, benlik sunumu ve namus sistemini meşrulaştırma arasındaki ilişkiler

Sistemi meşrulaştırma kuramına göre; ideolojik onay, iç/dış grup kayırmacılığı ve kalıpyargılama sistemi meşrulaştırmada araç olarak kullanılır. Bu nedenle bu araçlara aracılık eden veya düzenleyen değişkenlerin tespit edilmesi önem arz eder. Bu tez çalışmasında, namus sistemini meşrulaştırılmanın pozitif kadın-erkek kalıp yargı inançları ve cinsiyet grubuyla özdeşleşme ile ilişkisi açısından benlik sunum stratejilerinin aracılık rolü incelenmiştir. Pozitif kadın-erkek kalıpyargı inaçları ve namus sistemi meşrulaştırma ilişkisi, cinsiyet grubuyla özdeşleşmenin düzenleyici rolü açısından incelenmiştir. Ayrıca, çalışma değişkenleri arasındaki ilişkiler de çalışmada gösterilmiştir. Çalışmanın örneklemi, 424 kadın ve 165 erkek olmak üzere toplam 589 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Veri toplama araçları olarak Demografik Bilgi Formu, Namus Sistemini Meşrulaştırma Ölçeği, Kadınlara ve Erkeklere Yönelik Kalıpyargılar Listesi, Cinsiyet Grubu ile Özdeşleşme Ölçeği, Kendini Ayarlama Ölçeği ve araştırmacı tarafından geliştirilen Benlik Sunum Stratejileri Ölçeği kullanılmıştır. Çalışma ön çalışma ve ana çalışma olarak iki çalışmadan oluşmaktadır. Ön çalışmada Benlik Sunum Stratejileri Ölçeğinin geçerlilik ve güvenirlik çalışmasına yer verilmiştir. Ana çalışmada ise tezin değişkenleri arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla önce korelasyon analizi uygulanmıştır. Ardından aracı ve düzenleyici modellerin varlığını tespit etmek için de Hayes (2013)'in Process Macro eklentisi kullanılmıştır. Elde edilen aracılık analizi bulgularına göre, kadınlara yönelik kalıpyargı inançların sosyallik ve ahlak/namus alt boyutları ve namus sistemini meşrulaştırma arasındaki ilişkide benlik sunum stratejilerinin etkileme alt boyutunun bu ilişkiye aracılık ettiği tespit edilmiştir. Düzenleyicilik analizi bulgularına göre ise erkeklere yönelik kalıpyargı inançlarının sosyallik ve ahlak/namus alt boyutları ve cinsiyet grubuyla özdeşleme etkileşiminin namus sistemini meşrulaştırma üzerindeki düzenleyici etkisi anlamlı bulunmuştur. Araştırmanın bulgularına göre, benlik sunum stratejilerinin namus sistemini meşrulaştırmada pozitif kadın-erkek kalıpyargı inançları ve cinsiyet grubuyla özdeşleşme ilişkilerine aracılık ettiği, cinsiyet grubuyla özdeşleşmenin de bu ilişkileri düzenlediği söylenebilir.