Tunus'ta döngüsel ekonomi gelişimi: Bir performans analizi

Bu araştırma, 1992-2022 yılları arasında Tunus'taki Döngüsel Ekonomi Performansı (CEP) ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi inceliyor ve Arap Baharı öncesi ve sonrası dönemlerin karşılaştırmalı analizini vurguluyor. Çalışma temel katkılarda bulunuyor: ilk olarak, çok boyutlu bir yaklaşım kullanarak CEP'in Tunus'taki GSYİH büyümesi üzerindeki etkilerinin kapsamlı bir ekonometrik analizi; ikinci olarak, bölgesel siyasi çalkantıların döngüsel ekonomi-büyüme ilişkilerini nasıl değiştirdiğini inceleyen bir çerçeve; üçüncü olarak, geçiş ekonomilerinde ekonomik büyüme belirleyicilerinin bütünsel anlaşılması için insani gelişme ve sermaye stoğu değişkenlerini dahil ediyor. Sıradan En Küçük Kareler regresyonu kullanılarak çalışma, Yenilenebilir Enerji Payı (nihai tüketim), kişi başına CO₂ Emisyonları, Enerji Yoğunluğu (birim GSYİH başına enerji kullanımı) ve kişi başına Yurtiçi Malzeme Tüketimi olmak üzere dört temel göstergeden oluşan CEP'in, İnsani Gelişme Endeksi, Sermaye Stoğu ve İşgücü ile birlikte Tunus'un GSYİH büyümesini nasıl etkilediğini analiz ediyor. Ekonometrik model, Arap Baharı öncesi (1992-2010) ve Arap Baharı sonrası (2011-2022) dönemlerde bu değişkenlerin ekonomik büyüme üzerindeki karşılaştırmalı etkisini inceleyerek, siyasi geçiş ve kurumsal değişimlerin döngüsel ekonomi uygulamaları ile ekonomik performans arasındaki ilişkileri nasıl değiştirdiğini anlamaya çalışmaktadır. Birçok çalışma, gelişmiş ülkelerde CEP ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi incelemiş ve pozitif bir ilişkiyi doğrulamış olsa da, bu araştırma çerçeveyi Arap Baharı'nın derin siyasi ve ekonomik dönüşümlere yol açtığı Tunus'a uygulamaktadır. Çalışma, döngüsel ekonomi uygulamalarının Tunus'un ekonomik büyümesine olumlu katkıda bulunup bulunmadığını ve bu ilişkinin Arap Baharı devriminin ardından nasıl geliştiğini belirlemeyi amaçlamaktadır. Dört çevresel ve kaynak verimliliği göstergesinden kapsamlı bir CEP endeksi oluşturarak, çalışma, Kuzey Afrika'daki gelişmekte olan bir ekonomide demokratik geçiş bağlamında döngüsel ekonomi uygulamasının ekonomik faydalarını nicelleştirmeyi amaçlamaktadır. Analiz, hangi belirli döngüsel ekonomi bileşenlerinin GSYİH büyümesiyle en güçlü korelasyonu gösterdiğini belirlemekte ve siyasi dönüşümün kurumsal çerçeveleri ve politika önceliklerini değiştirerek bu ilişkileri güçlendirip güçlendirmediğini veya zayıflatıp zayıflatmadığını incelemektedir. Çalışma ayrıca, siyasi istikrar ve geçiş dönemlerinde döngüsel ekonomi uygulamalarıyla birlikte ekonomik büyümeyi yönlendirmede insan gelişimi, sermaye birikimi ve işgücünün tamamlayıcı rollerini değerlendirmektedir. Bulgular, Tunus ve demokratik geçişlerden geçen benzer gelişmekte olan ekonomilerdeki politika yapıcılara, döngüsel ekonominin benimsenmesinin ekonomik uygulanabilirliği ve siyasi ve kurumsal şoklara karşı dayanıklılık konusunda değerli bilgiler sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Arap Baharı, Döngüsel Ekonomi, Ekonomik Büyüme, Performans, Siyasi Geçiş, Tunus