Cizre ve Bohtan Emiri Bedirhan Bey (1802-1869)

Bedirhan Bey, şüphesiz ki son dönem bölge tarihi içerisinde en çok tartışılanşahsiyetlerden birisidir. Onu bu kadar ön plana çıkaran, bölgede elde ettiği gücü venüfuzu kadar aynı zamanda tarih içerisinde oynadığı roldür. Bu rol, onun şahsı vekişiliği etrafında bir efsane oluşturarak ideolojik, fikrî ve siyasal planda bir tarihselaltyapı oluşturmaktır. Bu nedenle Bedirhan Bey'in emirliği, devlet ile olan ilişkileri,konumu ve isyanı kendisine verilen bu tarihsel göreve uygun olarak yorumlanmıştır.Özellikle Bedirhan Bey'in Osmanlı Devleti'ne karşı gerçekleştirdiği isyan hareketi,Kürtçülük ideolojisine uygun olarak ilk defa Osmanlı Devleti'ne karşı bilinçli olaraktertiplenmiş milliyetçi bir başkaldırı ve isyan hareketi olarak sunulmuştur. Aynızamanda onun döneminin, günümüze kadar uzanan birtakım sorunların başlangıçnoktası olarak görülmesi önemlidir.Bu çalışmadaki amacımız, kendisine gerek Batılı emperyal güçler tarafındangerekse içerideki bölücü unsurlar tarafından önemli bir tarihî misyon yüklenmiş olanBedirhan Bey'in siyasî konumunu, idarî durumunu, devlet ile olan ilişkilerini veOsmanlı Devleti'nin bölgedeki sorunları çözmeye yönelik politikalarını, onunşahsında, ideolojik önyargılardan arınarak bilimsel ve metodolojik bir değerlendirmeetrafında ele almaktır.Anahtar Kelimeler; Bedirhan Bey, Kürtler, Tanzimat, Merkezileşme, İsyan.