Nevʽī Efendi'nin Netāyicüʽl Fünun adlı eserinde ilimler tasnifi- bir bağlam denemesi

Bu tezde Nevʽī Efendi'nin (ö. 1007/1595) Netāyicü'l Fünūn ve Mehāsinü'l-Mütūn adlı eseri, tarihi ve çağdaş entelektüel bağlamı içerisinde incelenmiştir. İlk olarak, on iki ilim dalının kısaca tanıtılıp, örnek meseleler üzerinden tartışıldığı bu eserin bir ilim tasnifi olarak değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmış ve eserin kendisinden önceki yerleşmiş ilim tasnifleri, bilhassa da yazarın kaynak olarak belirttiği tasnif metinleri ile ilişkisi ve farklılaştığı noktalar gösterilmiştir. Böylece Nevʽī Efendi'nin tasnifinin ana kriterleri tespit edilmiştir. Bu tarihsel incelemeyle metin, devamı olduğu entelektüel bağlam içerisine yerleştirilmeye çalışılmıştır. İkinci olarak ise bir ilim dalı olarak tarihin, Nevʽī Efendi'nin tasnifinde ilk sırada yer almasından yola çıkarak, Netāyic'de serdedilen tarih ilmi anlayışı 16. yüzyıl Osmanlı tarihçilerinin eserlerinin mukaddimelerinde ifade ettikleri tarih anlayışı ile karşılaştırılmıştır.