Çocuğu okul öncesine devam eden annelerin çocuklarına değer edindirme süreçlerinin incelenmesi

Birey sahip olduğu değerleri edinmeye ailede başlar. Ailede başta çocuk için en öneli kişi doğal olarak annedir. Annenin bebeği emzirmesiyle kurulan sevgi ve sıcak temas bebekte güven duygusu oluşturur. Devam eden süreçte aile içindeki bireyler çocuğun ilk olarak gördüğü, taklit ettiği ve davranışları öğrenmeye çalıştığı kişilerdir. Çocuk büyüdükçe dünyayı, hayatı, insanları kısaca olan biteni merak etmeye ve anlamaya başlayacaktır. Bu anlama çabası onlara karşı nasıl tutum ve tavır takınması gerektiğini de beraberinde getirecektir. Böylece değer veya karakter dediğimiz tarz veya şekiller ortaya çıkacaktır. Okulöncesi dönemde çocuklara verilen eğitim, değerler tanımında yer alan birçok yeterliliği kazandırmayı amaçlamaktadır. Erken çocukluk, değerlere ilişkin bilgilerin oluştuğu ilk dönemdir. Bu çalışma okul öncesinde değerler eğitimi ile ilgili annelerin görüşlerine başvurmak amacıyla yapılmıştır. Nitel bir çalışmadır. Araştırmada veriler 15 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış bir görüşme formu ile toplanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2018-2019 eğitim öğretim yılında İstanbul'un Güngören ilçesindeki bir anaokulunda eğitim gören çocukların anneleri (n=20) oluşturmaktadır. Araştırmada annelerin değerler eğitiminin ne olduğu ile ilgili temel düşünceden haberdar oldukları ancak tam olarak tanımlayamadıkları, bu eğitimi önemli gördükleri ancak yeterli eğitime sahip olmadıkları, çocuklarına değer edindirmede yeterli çaba gösterdikleri, dürüstlük, sevgi, saygı ve paylaşma değerlerinin annelerin öncelikle edindirmek istediği değerler olduğu, sorumluluk ve paylaşma değerlerini edindirmede zorluk çekildiği, rol model olma ile düz anlatımın sık kullanılan yöntemler olduğu, anne, baba ve aile büyüklerinden önemli ölçüde yararlanıldığı, kitaplarla çizgi filmlerden çoğunlukla yararlanıldığı, anne dışında öğretmen ve arkadaşların etkili olduğu, eş, anne ve babayla çoğunlukla çatışma yaşandığı, çoğunlukla öğretmenlerle işbirliği yapıldığı, olumsuz örnekler ve ebeveyn tutumlarının sorunlara yol açtığı, rol model olma, sabırlı olma, yeterli zaman ayırma ve eğitimin değer edindirmede anneler tarafından önerilenler arasında yer bulduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçtan hareketle annelerin eğitim almaları, kitap seçimlerinde kitabın içeriğine dikkat etmeleri, aile büyüklerden yararlanmaları ve çocukların arkadaş çevrelerine dikkat etmelerine önem vermeleri önerisinde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Anne, değer edindirme biçimi, değerler eğitimi, okul öncesi.