Çocuk edebiyatı ürünlerinin temel dil becerisi olarak dinlemenin gelişimine etkisi

Bu araştırmada, çocuk edebiyatı açısından uygun olduğu varsayılan metinler ve böyle bir varsayımdan uzak metinlerin dinleme becerisine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla öncelikle çocuk edebiyatına uygun olan metinler ile mevcut Türkçe ders kitaplarında yer alan eserler belirlenmiştir. Daha sonra bu eserler aracılığıyla araştırma örneklemine dâhil edilen okullardaki altıncı sınıf öğrencilerine Türkçe derslerinde dinleme uygulamaları yapılmıştır.Araştırmaya Ankara ilindeki 11 ilköğretim okulunun altıncı sınıflarında öğrenim görmekte olan 408 öğrenci katılmıştır. Bu öğrencilerden 207'si deney grubunda 201'i kontrol grubunda yer almıştır.Deney grubundaki öğrencilere dinleme eğitimi, çocuk edebiyatı ölçütlerine uygun eserlerle verilirken, kontrol grubundaki öğrencilere mevcut metinlerle işlenmiştir. İki hafta süren eğitim çalışmalarından sonra öğrencilerin dinleme becerilerindeki değişimi belirlemeye yönelik olarak hazırlanan dinleme anlama soruları, deney ve kontrol gruplarındaki öğrencilere son test olarak uygulanmıştır.Araştırma kapsamında toplanan verilerin analizinde Microsoft Office Excel 2007 ve SPSS 15.00 (Statistic Package For Social Science) programları kullanılmıştır. Verilerin analizde yüzde, frekans (sıklık), aritmetik ortalama, t-testi, kay kare testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) istatistiksel teknikleri kullanılmıştır.Yapılan analizler, uygun edebî metinlerin, uygun olmayan edebî metinlere göre öğrencilerin dinleme becerisini daha yüksek düzeyde geliştirdiğini ortaya koymaktadır.Araştırmada ulaşılan önemli bir diğer sonuç, okulun bulunduğu yerleşim yerinin öğrencilerin dinleme becerilerinin gelişiminde önemli bir değişken olduğunu göstermektedir.Araştırma sonucunda, öğrencilerin en iyi öğrenme şeklinin dinleme olduğu ortaya çıkmıştır. Öğrencilerin dinlemede karşılaştığı en önemli sorunlar ise öğrencinin dikkatinin dağılması, öğretmenlerin çok hızlı konuşması ve tekdüze bir ses tonu ile konuşmasıdır.Anahtar Kelimeler: Çocuk edebiyatı, dinleme, dinleme eğitimi, dinleme türleri, ilköğretim ikinci kademe, dinleme etkinlikleri.