Çocuk gözüyle hastanedeki gereksinimlerinin belirlenmesiölçeği'nin Türkçe uyarlaması ve psikometrik özellikleri

ÖZET Seray POLAT, Çocuk Gözüyle Hastanedeki Gereksinimlerinin Belirlenmesi Ölçeği'nin Türkçe Uyarlaması Ve Psikometrik Özellikleri, Hemşirelik Programı, Yüksek Lisans Tezi, Gaziantep, 2024. Bu tez çalışması kronik hastalık nedeniyle hastaneye yatan okul çağındaki (7-12 yaş) çocukların hastanede öz-bildirimleri ile psikososyal, fiziksel ve duygusal gereksinimlerini ölçmek için geliştirilmiş Çocuk Gözüyle Hastanedeki Gereksinimlerinin Belirlenmesi Ölçeği'ni (Needs of Children Questionnaire: NCQ) kültürümüze uyarlamak ve psikometrik olarak test etmek amacıyla metadolojik olarak tasarlanmıştır. Araştırmamızın verileri 06 Eylül 2023 - 31 Haziran 2024 tarihleri aralığında yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Araştırmanın evrenini Gaziantep Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi'nde yatan hastalar oluşturmuştur. Örneklem grubu için ise bu hastaneye bağlı ek bina olan Gaziantep Üniversitesi Çocuk Hastanesi pediatri servislerinde yatan kronik hastalığa sahip herhangi bir eğitim kurumuna giden okul çağındaki 300 çocuk oluşturmuştur (n=300). Çocuk Gözüyle Hastanedeki Gereksinimlerinin Belirlenmesi Ölçeği 4 alt boyut ve 16 madde içermektedir. Araştırmada öncelikle dil geçerliliği için çeviri geri çeviri yöntemi kullanılmış olup uzman görüşleri ile kapsam geçerliliği yapılmıştır kapsam geçerliliği için Davis Tekniği kullanılmıştır. Maddeler arasındaki Kapsam Geçerlilik İndeksi I-CVI değerleri 0,80-1,0 arasında bulundu. Genel toplam ICV değeri ise 0,96 olarak belirlendi. Ölçeğin yapı geçerliği Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) (SPSS 21 paket programda) yapılmştır. Bu kapsamda çalışma alınan verilerin analizinde KMO değeri önem alt boyutu için 0,72, gerçekleştirme alt boyutu için 0,74 olarak bulunduğundan örneklem sayısının kabul edilebilir düzeyde yeterli olduğu bulundu. Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ve uyum indeksleri (LİSREL 8.8 paket programında) ile gerçekleştirilmiştir. Sonuçlara bakıldığında ise; Ölçek maddelerinin 0,39-0,88 arasında olduğu alt boyutlar ve toplam ölçeğin öz değerinin %1'in üzerinde olduğu, alt boyutlardaki ve toplam varyansların %5'in üstünde olduğu ve ölçeğin toplam varyans değerinin de %52 üzerinde olduğu bulundu. Ölçeğin güvenirliğinin değerlendirilmesinde ''Çocuk Gözüyle Hastanedeki Gereksinimlerinin Belirlenmesi Ölçeği'' ile ''Çocukların Gözü ile Bakım Kalitesinin Değerlendirilmesi Ölçeği'' arasındaki ilişkiyi incelemek için paralel form güvenilirliği uygulanmış iki ölçek arasında güçlü bir korelasyon olduğu gözlenmiştir. Sonuç olarak Çocuk Gözüyle Hastanedeki Gereksinimlerinin Belirlenmesi Ölçeği'' orijinal ölçekle benzer bir yapıda, geçerlik ve güvenirliğinin yüksek olduğu çocukların kendi bildirimleri ile hastanedeki gereksinimleri belirlemede yeterli bir araç olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Kronik hastalığa sahip çocuk, Çocukların hastanedeki gereksinimleri, çocuk merkezli bakım, öz-bildirim