Çocuk Yoğun bakım servisinde hiponatremi saptanan hastaların değerlendirilmesi

Giriş ve Amaç: Serum sodyum(Na) düzeyinin <135 mEq/L olması olarak tanımlanan hiponatremi, çocuklarda en yaygın görülen elektrolit dengesizliğidir ve genellikle hastanede gelişen bir sorun olarak karşımıza çıkar. Hastanede yatan çocukların yaklaşık %25'i bu durumdan etkilenmekte olup, çoğunlukla hipotonik intravenöz sıvı uygulaması yapılan hastalarda rastlanmaktadır. Bu çalışmada, Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Yoğun Bakım Ünitesinde hiponatremi nedeniyle yatan hastaların klinik olarak değerlendirilip altta yatan etyolojik nedenlerin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 01 Ocak 2019- 30 Nisan 2024 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hastanesi Çocuk yoğun bakımda hiponatremi tanısı almış çocuk ve adölesan 55 erkek ve 44 kız olmak üzere toplam 99 hastanın verileri dahil edilmiştir. Hastalar sodyum düzeylerine göre gruplandırıldı ve iki grubun klinik ve laboratuvar özellikleri karşılaştırıldı. Bulgular: Hastalar sodyum düzeylerine göre Sodyum= 130-135 mEq/L olan grup Hafif Hiponatremi (n=64) ve sodyum≤129 mEq/L olan grup Önemli Hiponatremi (n=35) olarak tanımlandı. Her iki grupta da en fazla tespit edilen yatış nedenlerinin nörolojik, solunumsal ve hematolojik nedenler olduğu tespit edildi. Hafif hiponatremi grubunda ortalama sodyum değeri, yatış sırasındaki normal kan basıncı, normovolemik hasta oranı, normal idrar volümlü hasta oranı, hiponatremik dönemde normal kan basınçlı hasta oranı önemli hiponatremi grubuna göre istatistiksel olarak daha yüksek iken düşük kan basınçlı hasta oranı, hipovolemik hasta oranı, azalmış ve artmış idrar volümlü hasta oranları, hiponatremi gelişme süresi, düşük kan basıncı hasta oranı, İV alınan Na miktarı (mEq/kg/gün) ve İV alınan Na >3 mEq/kg/gün olan hasta oranları istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha düşük olduğu tespit edildi(p<0,05). Ölen grupta yaşayan gruba göre yatış nedeninin hematolojik nedenlere bağlı olması, hiponatremi döneminde kan basıncının yüksek olması, kullanılan sıvıların %3 hipertonik mayi ile ringer laktat olması daha yüksek olması ve ortalama alınan sıvı miktarının düşük olması mortalite açısından istatistiksel anlamlı olduğu tespit edildi(p<0,05). Sonuç: Hiponatremi durumunda, sodyum düzeyi düştükçe hastalarda normovolemi, normal kan basıncı ve normal idrar volümü oranlarının azalırken; hipovolemi, düşük kan basıncı ve aşırı veya azalmış idrar volümü oranlarının arttığı, ayrıca alınan intravenöz sodyum miktarının ve hipertonik sıvı kullanımının daha belirgin hale geldiği tespit edilmiştir. Özellikle hematolojik nedenlerle yatış, yüksek kan basıncı ve azalmış sıvı alımı mortalite riskini artıran faktörler arasında bulunmuştur. Bu sonuçlar, hiponatreminin ciddiyeti arttıkça hastaların klinik durumunun daha ağırlaştığını ve uygun tedavi yaklaşımlarının önemini ortaya koymaktadır.