Çocuk yoğun bakım ünitesinde akut böbrek hasarı gelişimine etkili olan faktörlerin belirlenmesi

Bu çalışmada Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Yoğun Bakım Ünitesine (ÇYBÜ) yatırılan hastalarda gelişen akut böbrek hasarı (ABH) insidansını ve etyolojik açıdan etkili risk faktörlerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi ÇYBÜ'ye 1 Aralık 2021 - 1 Aralık 2022 tarihleri arasında yatışı yapılan 1 ay – 18 yaş arası tüm hastalar prospektif olarak incelendi. Yaş sınırlarına uymayan ve bilinen kronik böbrek hastalığı olan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Yatan hastaların yaş (ay), cinsiyet, boy, kilo, vücut kitle indeksi, malnutrisyon durumu, yatış tanısı, bilinen kronik hastalık varlığı, bilinen renal hastalık ve genitoüriner anomali varlığı bazal serum kreatinin değeri ve bazal glomerüler filtrasyon hızı (GFH), yatışı boyunca gözlenen en yüksek serum kreatinin değeri ve en düşük GFH değeri, YBÜ'ye yatışın ilk 24 saatinde elektronik olarak hesaplanan PRISM ve PELOD skorları, YBÜ yatışı öncesi ABH varlığı, hastalarda kullanılan nefrotoksik ilaçlar, pRIFLE ve KDIGO kriterlerine göre ABH evreleri, ABH skoru, albümin düzeyi, mekanik ventilasyon ve hipoksi durumu, günlük sıvı balansı, vazoaktif inotrop skoru, renal angina indeksi (RAI), perfüzyon bozukluğu varlığı kaydedildi. Çalışma süresi boyunca yatışı yapılan 407 hastanın 27'si bilinen kronik böbrek hastalığı olması, 2'si yaş sınırlarına uymaması nedeniyle çalışma dışı bırakıldı. Çalışmaya dahil edilen 378 hastanın %35.7'si kız, ortalama yaşı 80 ay idi. Çalışma grubunda ortalama yoğun bakım yatış süresi 6.96 gün, hastane yatış süresi 25.7 gün, ilk 28 gündeki ventilatörsüz gün sayısı 21.7 gün, entübasyon oranı %63.8, mortalite oranı %8.9 idi. Hastaların %31.7'sinde KDIGO, %30.6'sında pRIFLE kriterleri, %25.9'unda RAI skorlamasına göre ABH gelişimi görüldü. ABH gelişen ve gelişmeyen gruplar karşılaştırıldığında demografik veriler ve bazal GFR düzeyleri arasında anlamlı fark saptanmazken, hipertansiyon varlığı, hipoksi varlığı, sıvı yükü, PRISM skoru ve PELOD skoru ABH grubunda daha yüksek olarak saptandı. Renal anjina indeksi 8 olan hastaların %85'inde takip eden 72 saat içerisinde ABH geliştiği görüldü. ABH gelişiminde etyolojik olarak etkili nedenler sıklık sırasına göre; prerenal (%88.3), renal (%18.3) ve postrenal (%1.6) olarak saptandı. Çalışma grubunda en sık kullanılan ilaç grubunun antibiyotikler (%70) olduğu; antibiyotikler içinde en sık görülen ajanların sırasıyla beta laktam grubu, vankomisin ve amikasin olduğu görüldü. Bunlar dışında sık kullanılan diğer ilaçlar asiklovir, furosemid ve amfoterisin b olarak saptandı. ABH grubunda yoğun bakım yatış süreleri daha uzun iken hastane yatış süresi açısından istatistiksel anlamlı bir fark yoktu. VIS skoru ve mortalite ABH grubunda daha yüksek, GOS ise daha düşük saptandı (p<0,05). Çoklu regresyon analizinde ABH varlığının mortalite açısından bağımsız bir risk faktörü olduğu saptandı. Tedavide en sık sıvı yüklemesi uygulandı.